برآورد هزینه تصادفات ترافیکی راههای ایران وارایه نرم افزار مربوطه

از میان 15 عامل مهم مرگ و میر در جهان، حوادث رانندگی دومین عامل مرگ و میر در محدوده سنی 5 تا 29 سال، سومین عامل در محدوده 30 تا 44 سال، هشتمین عامل 45 تا 59 سال و سیزدهمین عامل صفر تا 4 سال بوده و در کل جمعیت جهان نیز مقام یازدهم را دارا می باشد. در میان مرگ و میر ناشی از مصدومیت و جرح 8/22 درصد مربوط به حوادث ترافیکی است. در سال 2004 در اثر حوادث ترافیکی 2/1 میلیون نفر کشته و حدود 50 میلیون نفر در جهان مجروح و مصدوم شده اند. در حالیکه در کشورهای توسعه یافته صنعتی در اثر توجه بیشتر و برنامه ریزی و اعطای اولویت ملی و تخصیص بودجه، شاخص های ایمنی ترافیک به سرعت در حال بهتر شدن است ، متاسفانه در کشورهای متوسط در حال توسعه و در کشورهای فقیر موضوع تصادفات ترافیکی تبدیل به یک بحران گشته و در حال بدتر شدن می باشد. پیش بینی می شود در فاصله سالهای 2000 تا 2020 تلفات حوادث ترافیکی در متوسط جهان 65% و در کشورهای متوسط و فقیر تا 80% افزایش یابد. هم اکنون 85% درصد تلفات ترافیکی در جهان ، 90% سالهای عمر مفید بالقوه از دست رفته، و 96 درصد از کل کودکانی که در حوادث ترافیکی یتیم می شوند، در کشورهای با در آمد متوسط یا کم واقع می شود. در کشورهای متوسط و فقیر 30 تا 86 درصد تخت های بیمارستان را مجروحین حوادث ترافیکی اشغال می نمایند. در کشورهای متوسط و فقیر عمده تلفات و صدمات حوادث ترافیکی متوجه قشر آسیب پذیر یعنی افراد پیاده ، دوچرخه سوارها و موتور سوار ها می باشد. در حالیکه یک کاهش حدود 30 % در تلفات حوادث ترافیکی در کشورهای ثروتمند توسعه یافته (آمریکا ژاپن – استرالیا و اروپای غربی) در فاصله سالهای 2000 تا 2020 پیش بینی می شود، در کشورهای دیگر با اوضاع فعلی احتمال دارد تا حد 80 درصد میزان تلفات افزایش یابد. در سال 1990 در میان 10 عامل مهم از دست رفتن سالهای بالقوه عمر در جهان ، حوادث ترافیکی مقام نهم را داشته است اما تحقیقات جاری نشان می دهد که تا سال 2020، این مقام به مقام سوم تغییر خواهد کرد. راه حل اساسی کنترل این بحران در کشورهای متوسط وفقیر این است که بتوان مسیوولین کشورهای مزبور را متوجه این خطر بزرگ نمود و آن ها را قانع کرد که این مشکل راه حل دارد و سپس بتوان این مساله را در ردیف مسایل «دارای اولویت ملی» قرار داد. سازمان بهداشت جهانی از 40 سال پیش زنگ خطر را به صدا درآورده و سازمان ملل نیز در طول سال 2003 دو قطعنامه در این موضوع به تصویب رسانده و در سال 2004 بانک جهانی و سازمان بهداشت جهانی کتاب مهمی را در این زمینه تالیف نموده و به چاپ رسانده اند. ده عضو کشور «آس آن» با کمک بانک توسعه آسیا و چندین موسسه بزرگ بین المللی اخیرا فعالیت گسترده ای را در جهت ارتقای ایمنی ترافیک در منطقه جنوب شرقی آسیا شروع کرده اند. درکشور نیوزلند علاوه بر دولت، شرکت های بزرگ خصوصی نظیر شرکت نفت شل و موسسات و گروه های خصوصی و (N.G.O) ها بصورت داوطلبانه در جهت ارتقا ایمنی ترافیک فعالیت می کنند. تلاش گسترده جهانی برای کنترل پدیده شوم تصادفات با کمک سیستم مدیریت ایمنی » (SMS) می رود که به تلاش علمی و سیستماتیک و منظم تبدیل شود. یکی از علت های مهم موفقیت کشورهای توسعه یافته در کاهش تصادفات ، اصلاح نگرش آن ها به پدیده تصادفات است. آن ها تصادفات را بصورت یک پدیده دینامیکی چند علته می بینند که علل فراوان و متعدد مسبب آن ها مانند حلقه های زنجیر به یکدیگر وابسته و پیوسته می باشد. در حالی که در کشورهای در حال توسعه فقط حلقه آخر زنجیر را می بینند و آخرین حرکت سبب ساز راننده را علت تامه تصادف قلمداد می کنند. در این کشورها مدیران و طراحان و برنامه ریزان هیچ گاه برای وقوع تصادفات ملامت نمی شوند. تعداد تصادفات ترافیکی در ایران در ظرف سه سال از 1380 تا 1383 به میزان 8/83 درصد افزایش یافته است. چنین رشدی در تعداد تصادفات یعنی نزدیک به 2 برابر شدن در ظرف 3 سال شاید در جهان بی نظیر باشد. • تعداد کشته شدگان تصادفات ترافیکی در ایران در ظرف فقط سه سال یعنی از 1380 تا 1383 به میزان 2/32 درصد افزایش یافته است. • اگر وضعیت رشد فعلی بحران ایمنی ترافیک در ایران ادامه یابد، در سال 1393 به میزان 927/753/4 تصادف ترافیکی خواهیم داشت و 66155 نفر سالانه در کشور در تصادفات کشته خواهند شد. • در حالیکه در سال 1373 به ازا هر یکصد هزار نفر جمعیت ایران 6/17 نفر در تصادفات کشته شدند، این شاخص در ظرف 10 سال گذشته 73 تا 82 مرتبا در حال افزایش بوده تا آنکه در سال 1382 با 9/115 درصد افزایش به 38 نفر کشته درصد هزار جمعیت افزایش یافته است. یعنی وضعیت ایمنی ترافیک در سال 82 بیش از 2 برابر نسبت به ده سال قبل بدتر و وخیم تر شده است. • در ایران در تصادفات جاده ای تقریبا به ازا هر ده نفر مجروح یک نفر فوت می کند، در حالیکه این رقم در کشورهای توسعه یافته در حدود یک درصد است. • تحقیقات انجام یافته نرخ سرمایه گذاری در ارتقا ایمنی ترافیک در ایران را 360 درصد نشان می دهد. یعنی هر سال 6/3 برابر اصل سرمایه از طریق منافع جلوگیری از ضایعات و صدمات تصادفات به جامعه بازگشت می شود. این نرخ در بعضی نقاط اروپا تا هزار درصد هم محاسبه شده است. • در جامعه اروپا، هزینه های کاهش سلامت و تخریب محیط زیست برای کامیون ها و تریلی های روی جاده در سال 2000، 8/78 یورو در هر هزار تن –کیلومتر محاسبه شده و این در حالی است که شاخص مشابه برای حمل و نقل ریلی فقط 9/17 یورو بوده است.نتایج نشان می دهد :هزینه تولید از دست رفته ناشی از یک فوت جاده ای بر اساس روش تولید ناخالص ملی (سرمایه انسانی) در سال 1383 677 میلیون ریال صدمات اقتصادی متوسط یک فوت شامل: تولید از دست رفته • آثار روحی و روانی و غم و غصه (کیفیت زندگی) • آثار گسترده فرهنگی و اجتماعی در سال 1383 معادل 1810 میلیون ریال و اثرات اقتصادی متوسط یک معلولیت دایم شامل 3 مورد فوق الذکر در سال 1383 معادل 2822 میلیون ریال رشد متوسط سال

کلیدواژه ها:

تصادفات ، جاده های ایران ، هزینه تصادفات