تهیه پیش نویس آیین نامه بیمه های زندگی جهت جایگزینی با آیین نامه 68
نسخه کامل طرح پژوهشی منتشر نشده است و در دسترس نیست.
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
چکیده طرح پژوهشی:
بی تردید یکی از مهم ترین نیازهای صنعت بیمه هر کشوری، وجود قوانین و مقررات مناسب به منظور رشد و شکوفایی این صنعت است. در واقع قوانین حاکم بر یک سیستم در رویکردی تکاملی، مسیر رشد و پویایی سیستم را رقم می زنند و اگر این قوانین در وهلهی نخست با اهداف سیستم و پس از آن با فضا و محیط پیرامونی سیستم ناهماهنگ و ناهمخوان باشند، نه تنها نتیجه مطلوبی به دست نمی آید بلکه امکان دارد نتیجه معکوس نیز حاصل شود. به این ترتیب، در چارچوب قانون بیمه، که قانون مرجع بیمه محسوب می گردد، بر حسب ضرورت از سوی شورای عالی بیمه در خصوص هر یک از رشته های بیمه ای آیین نامه هایی جهت اجرای عملیات بیمه گری مطابق با اصول بیمه گری تصویب می گردد.
در مورد بیمه های زندگی، آیین نامه شماره 13 مصوب سال 1353 و اصلاحات و مکمل های آن به عنوان آیین-نامه تخصصی بیمه های زندگی تا بهمن ماه 1390 مورد استفاده بوده که به واسطه برخی نارسایی ها و کاستی-ها، این آیین نامه مورد بازبینی قرار گرفته و در قالب آیین نامه جدید (شماره 68) در آذرماه 1390 تصویب و از ابتدای بهمن ماه 1390 لازم الاجرا گردیده و مرجع انجام فعالیت های مرتبط با بیمه های زندگی قرار گرفته است. لیکن آیین نامه 68 به دلایل مختلف، از جمله توجه به شیوه های رایج در عملیات بیمه گری و نگهداشت حقوق بیمه گذاران، نیاز به بررسی بیشتر و شناسایی نقاط قوت و ضعف آن دارد.
این طرح در چند مرحله انجام پذیرفته است. در مرحله نخست آیین نامه اصلی (68) و آیین نامه های مرتبط مورد مطالعه قرار گرفته و مفاهیم و تعاریف حقوقی و محاسباتی مد نظر، استخراج گردیده است. سپس تجربه ی جهانی در خصوص برخی از این مفاهیم همچون نرخ سود فنی و بیمه های مستمری مورد مطالعه و بررسی قرار گرفته و ویژگی های آنها بررسی شده است. در مرحله ی بعد با استفاده از اطلاعات به دست آمده از بررسی نخستین متون و روش ارزیابی نظرات نخبگان، پس از اخذ نظرات خبرگان به صورت مصاحبه حضوری و کتبی، پیشنهادات اولیه ای تهیه شده و برای متخصصان صنعت بیمه کشور ارسال گردیده است. پس از دریافت نظرات نخبگان و متخصصین صنعت بیمه در چند مرحله و برگزاری جلسات گروهی متمرکز و گرفتن بازخورد، نهایتا پیشنهاداتی با عنایت به فصل بندی آیین نامه 68 ارایه گردیده است. به صورتی خاص تر و به دلیل اهمیت روزافزون مباحث مربوط به "مستمری ها" و "نرخ بهره فنی"، به صورت اجمالی در دو فصل جداگانه، به این موضوعات پرداخته شده است.
در این طرح تفاوت های دو آیین نامه 13 و 68 مورد توجه قرار گرفته است. از جمله تغییرات آیین نامه 68 نسبت به آیین نامه 13 می توان به این موارد اشاره کرد: الزام بیمه مرکزی به به روز نمودن جدول مرگ و میر پیوست حداقل هر 5 سال یکبار، زمان بندی انجام و ارایه محاسبات و جداول نرخ های حق بیمه شرکت ها جهت تایید به بیمه مرکزی، ایجاد امکان تقسیط سرمایه بیمه نامه براساس توافق و تمایل بیمه گذار، تغییر هزینه های سربار و شناور شدن آن در مقایسه با آیین نامه ی 13، افزایش سقف سرمایه ی خطر فوت به دو میلیارد ریال و پیش بینی امکان تغییر سالانه ی مبلغ مذکور، افزایش میزان مشارکت در منافع به رقم "حداقل 85% منافع حاصل از مجموع معاملات بیمه های زندگی"، تغییر شرایط بازخرید بیمه نامه و منوط شدن آن به تشکیل ذخیره ی ریاضی بدون قید زمان، اشاره به بیمه های مستمری به عنوان یکی از انواع بیمه عمر، حذف سقف سنی و ارایه پوشش برای سن 75 سال و بیشتر، تغییر نرخ بهره وام به چهار درصد بیشتر از نرخ بهره فنی و آزادی عمل شرکت های بیمه گر در اعمال اضافه نرخ متناسب با نوع ریسک.
پیش گفتار طرح پژوهشی
بی تردید یکی از مهم ترین نیازهای صنعت بیمه هر کشوری، وجود قوانین و مقررات مناسب به منظور رشد و شکوفایی این صنعت است. در واقع قوانین حاکم بر یک سیستم در رویکردی تکاملی، مسیر رشد و پویایی سیستم را رقم می زنند و اگر این قوانین در وهلهی نخست با اهداف سیستم و پس از آن با فضا و محیط پیرامونی سیستم ناهماهنگ و ناهمخوان باشند، نه تنها نتیجه مطلوبی به دست نمی آید بلکه امکان دارد نتیجه معکوس نیز حاصل شود. به این ترتیب، در چارچوب قانون بیمه، که قانون مرجع بیمه محسوب می گردد، بر حسب ضرورت از سوی شورای عالی بیمه در خصوص هر یک از رشته های بیمه ای آیین نامه هایی جهت اجرای عملیات بیمه گری مطابق با اصول بیمه گری تصویب می گردد.
در مورد بیمه های زندگی، آیین نامه شماره 13 مصوب سال 1353 و اصلاحات و مکمل های آن به عنوان آیین-نامه تخصصی بیمه های زندگی تا بهمن ماه 1390 مورد استفاده بوده که به واسطه برخی نارسایی ها و کاستی-ها، این آیین نامه مورد بازبینی قرار گرفته و در قالب آیین نامه جدید (شماره 68) در آذرماه 1390 تصویب و از ابتدای بهمن ماه 1390 لازم الاجرا گردیده و مرجع انجام فعالیت های مرتبط با بیمه های زندگی قرار گرفته است. لیکن آیین نامه 68 به دلایل مختلف، از جمله توجه به شیوه های رایج در عملیات بیمه گری و نگهداشت حقوق بیمه گذاران، نیاز به بررسی بیشتر و شناسایی نقاط قوت و ضعف آن دارد.
این طرح در چند مرحله انجام پذیرفته است. در مرحله نخست آیین نامه اصلی (68) و آیین نامه های مرتبط مورد مطالعه قرار گرفته و مفاهیم و تعاریف حقوقی و محاسباتی مد نظر، استخراج گردیده است. سپس تجربه ی جهانی در خصوص برخی از این مفاهیم همچون نرخ سود فنی و بیمه های مستمری مورد مطالعه و بررسی قرار گرفته و ویژگی های آنها بررسی شده است. در مرحله ی بعد با استفاده از اطلاعات به دست آمده از بررسی نخستین متون و روش ارزیابی نظرات نخبگان، پس از اخذ نظرات خبرگان به صورت مصاحبه حضوری و کتبی، پیشنهادات اولیه ای تهیه شده و برای متخصصان صنعت بیمه کشور ارسال گردیده است. پس از دریافت نظرات نخبگان و متخصصین صنعت بیمه در چند مرحله و برگزاری جلسات گروهی متمرکز و گرفتن بازخورد، نهایتا پیشنهاداتی با عنایت به فصل بندی آیین نامه 68 ارایه گردیده است. به صورتی خاص تر و به دلیل اهمیت روزافزون مباحث مربوط به "مستمری ها" و "نرخ بهره فنی"، به صورت اجمالی در دو فصل جداگانه، به این موضوعات پرداخته شده است.
در این طرح تفاوت های دو آیین نامه 13 و 68 مورد توجه قرار گرفته است. از جمله تغییرات آیین نامه 68 نسبت به آیین نامه 13 می توان به این موارد اشاره کرد: الزام بیمه مرکزی به به روز نمودن جدول مرگ و میر پیوست حداقل هر 5 سال یکبار، زمان بندی انجام و ارایه محاسبات و جداول نرخ های حق بیمه شرکت ها جهت تایید به بیمه مرکزی، ایجاد امکان تقسیط سرمایه بیمه نامه براساس توافق و تمایل بیمه گذار، تغییر هزینه های سربار و شناور شدن آن در مقایسه با آیین نامه ی 13، افزایش سقف سرمایه ی خطر فوت به دو میلیارد ریال و پیش بینی امکان تغییر سالانه ی مبلغ مذکور، افزایش میزان مشارکت در منافع به رقم "حداقل 85% منافع حاصل از مجموع معاملات بیمه های زندگی"، تغییر شرایط بازخرید بیمه نامه و منوط شدن آن به تشکیل ذخیره ی ریاضی بدون قید زمان، اشاره به بیمه های مستمری به عنوان یکی از انواع بیمه عمر، حذف سقف سنی و ارایه پوشش برای سن 75 سال و بیشتر، تغییر نرخ بهره وام به چهار درصد بیشتر از نرخ بهره فنی و آزادی عمل شرکت های بیمه گر در اعمال اضافه نرخ متناسب با نوع ریسک.
عمده نکاتی که در تدوین پیش نویس آیین نامه باید مد نظر قرار گیرند، مسایلی هستند که در مسیر اجرای آیین نامه فعلی (68) موجب بروز مسایل و مشکلاتی از دیدگاه بیمه گذار، بیمه گر، شرکت بیمه، نمایندگان، کارگزاران و بازاریابان بیمه های زندگی شده اند. فهرست موضوعی نکات قابل توجه عبارتست از: نرخ بهره فنی، جدول عمر، هزینهها، کارمزد، مشارکت در منافع و الزامات قانونی لحاظ نشده همچون چگونگی ایجاد پویایی لازم در تعیین نرخ ها با توجه به تغییرات اقتصاد ایران در سطح کلان ازجمله تغییرات نرخ سود بانکی.
بهطور خاص، در خصوص موضوعات "نحوه تعیین نرخ بهره فنی در کشورهای منتخب"، "تحولات کارمزد بیمه عمر در صنعت"، "سهم اتکایی بیمه های زندگی" و "الزامات مقرراتی محصولات مستمری" بررسی بیشتری صورت گرفته و نکاتی آورده شده است. با توجه به رهنمودهای اصلاحی خبرگان و مطالعات تطبیقی انجام شده، نکات زیر با توجه به فصل بندی آیین نامه پیشنهاد گردیده که می تواند در اصلاح آیین نامه بیمه های زندگی مد نظر قرار گیرد:
فصل اول- کلیات
- با توجه به اینکه بیمه مستمری یکی از انواع بیمه های عمر و ذیل آن محسوب میشود، پیشنهاد می گردد دستورالعمل مستقلی برای ارایه این بیمه نامه تدوین شود و یا خلا های مقرراتی آیین نامه فعلی احصا و اصلاحات لازم انجام شود.
- در تعریف انواع اصلی بیمه های زندگی، تقسیم بندی بیمهها براساس ریسک انجام پذیرد. ضمن این که در مورد بیمه به شرط فوت، انواع آن شامل مدت دار و بدون محدودیت زمانی نیز بیان شود. همچنین با توجه به رواج بیمه های عمر جامع (UL) در بازار با عناوین مختلف که ماهیتی متفاوت از بیمه های عمر مختلط دارند، دسته بندی جدیدی با عنوان "بیمه عمر جامع یا ترکیبی" به آیین نامه اضافه گردد.
- در حالت کلی ارایه دو نوع مستمری به صورت زیر پیشنهاد می شود:
مستمری آنی: مستمری آنی نوعی از مستمری است که بلافاصله پس از پرداخت حق بیمه یکجا، پرداخت مستمری از طرف بیمه گر شروع می شود. این حق بیمه یکجا می تواند ارزش بازخریدی یک بیمه نامه عمر باشد.
مستمری معوق: مستمری معوق نوعی از مستمری است که پس از پرداخت حق بیمه در یک دوره معین یا پرداخت حق بیمه یکجا در همان ابتدای دوره، پرداخت مستمری از طرف بیمه گر آغاز می شود. به عبارتی حق بیمه ها یا حق بیمه یکجای ابتدای دوره، در طول دوره سرمایه گذاری و انباشت می شود تا پس از اتمام دوره، به صورت مستمری پرداخت شود.
- هر کدام از مستمری های فوق می تواند مدت معین یا مادام العمر باشد. به عبارتی، پرداخت مستمری برای یک دوره معین یا برای تمام مدت عمر انجام شود.
- می توان به صورت مشترک نیز تحت پوشش هر کدام از این انواع مستمری قرار گرفت.
فصل دوم- مبانی محاسبه نرخ حق بیمه
- با توجه به نیاز اساسی به جدول مرگ و میر برای انجام محاسبات نرخ فنی، و همچنین گذشت بیش از 5 سال از ارایه آیین نامه جدید بیمه های زندگی و لزوم بهروزرسانی جدول عمر حداقل هر 5 سال یکبار، بهتر است جدول جدیدی با عنایت به تغییرات هرم سنی جمعیت لحاظ گردد. همچنین می بایست پیرو وظیفه بیمه مرکزی در به روزرسانی جدول مرگ و میر و فراهم کردن شرایط برای تدوین جدول مرگ و میر بومی کشور به تفکیک زنان و مردان، ساخت جدول بومی هرچه سریعتر انجام پذیرد.
- پیشنهاد می گردد با توجه به برگزاری سرشماری نفوس و مسکن هر 10 سال یکبار در کشور (براساس ماده 4 قانون مرکز آمار ایران)، وظیفه به روزرسانی جدول مرگ و میر از 5 سال به 10 سال افزایش یابد زیرا با اعلام یک جدول، ساختار شرکت های بیمه عمر باید متناسب با آن تغییر کند و تغییر مجدد آن کار آسانی نیست. همچنین، به دلیل ماهیت بلندمدت بیمه های عمر، هرگونه تغییر در جدول می تواند ذخایر و الزامات سرمایه ای و حجم تعهدات شرکت را به شدت تحت تاثیر قرار دهد.
- با توجه به این امر که امید به زندگی مردان کمتر از امید به زندگی زنان است و در مستمری ها نیز ادامه حیات، ریسک شرکت بیمه محسوب می شود (وجود ریسک طول عمر)، استفاده از جدول TPRVیا جدول بومی مربوط به زنان پیشنهاد می شود.
- درخصوص نرخ سود فنی، به نظر می رسد نرخ بهره فنی در هر سه برهه ای که تعیین شده و در آیین نامه آمده است ({6%}، {15%، 10%}، {18%، 15%، 10%})ارتباط معناداری با نرخ بهره بانکی 5 ساله داشته است. البته این فرض از نظر آماری قابل اثبات نیست.
مدل کردن نرخ بهره فنی از مسایل بسیار پیچیده ای است که می بایست با توجه به شرایط و داده های در دسترس مورد بررسی قرار گیرد. نرخ بهره فنی در صنعت بیمه متغیری درون صنعتی است ولی در واقع اثرپذیری آن از بسیاری از عوامل درون و بیرون صنعت بیمه است. عوامل اثرگذار بر آن شامل گستره وسیعی هستند. به عنوان نمونه، زمان، فضا، کیفیت دارایی یا بدهی، سررسید پرداخت سود از جمله این عواملند. در یک زمان و مکان مشخص، معمولا با توجه به کیفیت، سررسید، میزان و اندازه، قابلیت عرضه در بازار، و دیگر شرایط مرتبط، گستره وسیعی از نرخ های بهره وجود دارد. مدل بندی نرخ بهره بازار و نرخ بهره فنی از طریق این عوامل کاری بس پیچیده، هزینه بر و زمان بر است.
تعیین نرخ بهره فنی از روی دیگر نرخ بهره ها روشی است که پنجره توجه و تحلیل را تنها بر روی نرخ بهره ها محدود و متمرکز می کند و از پیچیدگی های روش شناسی روش درست قبلی به دور می دارد. به بیان دیگر مدلبندی نرخ بهره فنی بر مبنای تغییرات نرخ بهره ها پیشنهاد می گردد.
بازارهای مختلف، نرخ بهره ها و عایدی های مربوط به خودشان را دارند. در بازارهای مالی ابزارهای مختلفی وجود دارند که در برخی موارد نحوه تجزیه و تحلیل نیز به شیوه ای ساخت یافته، ویژه ی این ابزارها می باشد. به عنوان نمونه در مقوله ی ابزارهای بازار پول می توان از اوراق خزانه، قراردادهای بازخرید لایبور، گواهی سپرده قابل معامله، پذیره های بانکی، اوراق تجاری، یا دلار اروپایی به عنوان ابزارهای اصلی نام برد.
فرض یکسان بودن تابع تنزیل برای کلیه افق های زمانی فرضی است که اغلب در عمل درست نیست. اثر تغییرات نرخ بهره با توجه به طول مدت زمان سرمایه گذاری بر ارزش مستمری ها و بیمه های عمر که به طور خلاصه با نمودار عایدی نشان داده می شود و همچنین عدم قطعیت نرخ های بهره آینده که باعث استفاده از نرخ های بهره تصادفی می شود، در محاسبات بیمه ای می بایست مد نظر قرار گیرد.
در عمل، نرخ های بهره با توجه به طول مدت سرمایه گذاری تغییر می کنند؛ یعنی مجموع سرمایه ی سرمایه گذاری شده برای یک دوره زمانی مثلا پنج ساله می تواند نرخ بهره متفاوتی از یک دوره 15 ساله یا شش ماهه داشته باشد. ساختار زمانی نرخ بهره رابطه ی بین دوره زمانی سرمایه گذاری و نرخ بهره سرمایه گذاری را توصیف می کند و به صورت نموداری توسط نمودار عایدی نشان داده می شود.
به عنوان پیشنهادی جهت تعیین نرخ بهره فنی می توان از اوراق بهادار با درآمد ثابت که انواع مختلفی دارد استفاده کرد؛ اوراق قرضه دولتی، اوراق قرضه سازمان های دولتی، اوراق قرضه شهرداری ها، اوراق قرضه شرکت ها. در اینجا با توجه به کم ریسک بودن و ثبات اوراق قرضه دولتی این اوراق جهت تحلیل پیشنهاد می گردد. روش های مختلف مورد استفاده در بخش ابزارهای درآمد ثابت نیز بر حسب شرایط دارای تنوع و پیچیدگی خاص خود می باشند. به عنوان نمونه چند تکنیک مدلبندی مورد استفاده متخصصان برای اندازه گیری و مدیریت ریسک نرخ بهره عبارتند از: مدل های تحدب و دیرش، مدل های قدر مطلق ام. و مربع ام. ، مدل های بردار دیرش، مدل های دیرش نرخ کلیدی و غیره.
- پیشنهاد می گردد با استناد به ماده 3 آیین نامه 71 (آیین نامه حمایت از حقوق بیمه گذاران، بیمه شدگان و صاحبان حقوق آنها) که در آن ارایه وعده هایی خارج از پوشش های مقرر در بیمه نامه یا فراتر از عملکرد توسط بیمه گر از مصادیق تبلیغات گمراه کننده برشمرده شده است، درج نرخ سود فنی پیش بینی در جداول ضمیمه توسط بیمه گر ممنوع گردد.
- سقف کل مبلغ بیمه برای یک بیمه شده بدون مجوز بیمه مرکزی از 2 میلیارد ریال افزایش یابد و رقم 5 میلیارد پیشنهاد می شود. همچنین، با توجه به ضرورت حمایت از حقوق بیمه شدگان کودک و نوجوان، سقف سرمایه خطر فوت برای بیمه شدگان کمتر از پانزده سال یکصد میلیون ریال پیشنهاد می شود.
- با توجه به این امر که در اکثر کشورهای مورد بررسی، نرخ سود مستمری ها بیشتر از سایر محصولات است، نرخ سود فنی مستمری می تواند 1 تا 2 درصد بیشتر از نرخ سود فنی سایر بیمه نامه های زندگی باشد.
- نتایج مطالعات نشان می دهد که در مورد بازخرید مستمری ها سختگیری ها و جریمه های بیشتری نسبت به سایر محصولات بیمه زندگی در نظر گرفته می شود. از اینرو، پیشنهاد می شود حداقل زمان امکان بازخرید بیش از 6 ماه بوده و جریمه بازخرید نسبت به سایر بیمه های زندگی نیز افزایش یابد.
فصل سوم- مشارکت در منافع
-پیشنهاد می شود هرگاه قرارداد بیمه زندگی گروهی از هر نوع توسط موسسه ای برای کارکنان و یا توسط شرکت های تعاونی و یا سندیکاها برای اعضا و یا توسط بانک ها و موسسات اعتباری برای مشتریان خود امضا و پرداخت حق بیمه آن (اعم از اینکه به حساب امضا کننده و یا به حساب بیمه شدگان باشد) تقبل شده باشد، اگر قرارداد مستقیما و بدون همکاری نماینده و کارگزار انجام پذیرفته باشد، موسسات بیمه بتوانند درصدی از کارمزد موضوع مواد آیین نامه را حسب نظر طرف قرارداد، به صورت تخفیف در حق بیمه و یا افزایش تعهدات برای هر یک از بیمه شدگان منظور نموده و یا به طرف قرارداد پرداخت نمایند. در واقع، این پیشنهاد نحوه تخصیص کارمزد در قراردادهای گروهی بی واسطه را بیان میکند که در آیین نامه 68 به آن پرداخته نشده اما در آیین نامه 13 مورد توجه بوده است.
- در آییننامه 68 آمده است که "در قراردادهای بیمه خطر فوت زمانی یک ساله گروهی که توسط هر موسسه برای کارکنان و یا توسط شرکت های تعاونی و یا سندیکاها برای اعضا و یا توسط بانک ها و موسسات اعتباری برای مشتریان خود امضا و پرداخت حق بیمه آن تقبل شده باشد، موسسه بیمه می تواند به ترتیبی که در قرارداد معین می شود، قسمتی از سود حاصل از قرارداد را به طرف قرارداد پرداخت کند." پیشنهاد می-گردد که علاوه بر پرداخت سود به طرف قرارداد، گزینه ی دیگری تحت این مطلب که "یا به همان میزان به حق بیمه هر یک از بیمه شدگان تخفیف اعمال نماید." نیز به این ماده اضافه شود.
- پیشنهاد می شود در خصوص نحوه محاسبه منافع حاصل از مجموع معاملات بیمه های زندگی در اقلام بند الف به جای واژه ی "کارمزد" از واژه ی "سود" استفاده شود. همچنین در اقلام بند ب بندی تحت عنوان "کارمزد پرداختی" اضافه گردد. با توجه به اینکه در اقلام این بند هزینه عمومی بیمه گر حداکثر تا 7 درصد حق بیمه های دریافتی آمده است این موضوع بهتر است با اضافه شدن بند "کارمزد پرداختی" تعدیل شود.
- پیشنهاد می گردد با توجه به این مطلب که مشارکت در منافع از حقوق بیمه گذار به شمار میرود، شیوه محاسبه آن به روشنی به اطلاع بیمه گذار برسد و با توجه به اینکه طبق نظر کارشناسان قراردادهایی که در وسط سال مالی منعقد میگردند، مشمول تقسیم سود مشارکت در آن سال نمیشوند، اعلام محاسبات سود مشارکت به بیمه گذار برای سال دوم به بعد در نظر گرفته شود. به بیان دیگر بهتر است شیوه محاسبات مذکور در ابتدای قرارداد طی شرایط اختصاصی قرارداد اعلام گردد و این محاسبات از سال دوم قرارداد هر سال نهایی شده و به بیمه گذار اعلام گردد (این مساله در اصل بیمهای شماره 20، از اصول بیمهای انجمن بین المللی ناظران بیمه ای، نیز مورد تاکید قرار گرفته است).
فصل چهارم- حقوق بیمه گذاران نسبت به ذخیره ریاضی
- محاسبه نرخ کارمزد وام در آیین نامه 68 به نحوی است که هم از شفافیت لازم برخودار نبوده و هم برحسب اینکه وام در چه سالی از قرارداد گرفته شود، نرخ های متفاوت و حتی غیر منطقی ایجاد می کند که نتیجه آن گاهی استفاده سو از این موقعیت توسط برخی از بیمه گذاران خواهد بود. برای شفافیت بیشتر، نرخ کارمزد وام با یک افزایش حداقلی نسبت به نرخ سود فنی در سال اول قراردادهای جدید بیمه زندگی پیشنهاد می-گردد تا با تغییر در نرخ سود بانکی و به تبع آن تغییر در نرخ تسهیلات بانکی و نرخ سود فنی، این تغییر به کارمزد وام نیز منتقل گردد و زمینه های بعدی سو استفاده را از بین ببرد.
- با عنایت به اینکه در آیین نامه از بیمه نامه هایی با عنوان "بیمه های خطر فوت و تشکیل سرمایه" و "بیمههای خطر فوت و مدیریت سرمایه" نام برده شده است و این اصطلاحات در آیین نامه تعریف نشده است، پیشنهاد می گردد این اصطلاحات حذف یا تعریف شوند.
- در خصوص ماده مربوط به عدم پرداخت اقساط توسط بیمه گذار، پیشنهاد می گردد با توجه به ماهیت بیمه نامه های UL و امکان جبران اقساط حق بیمه پرداخت نشده خطر فوت از ذخیره، این موضوع در بندی جداگانه آورده شود. در بیمههای جامع یا ترکیبی، حق بیمه خطر فوت از محل ذخیره ریاضی بیمه نامه تامین می شود و پس از آن که ذخیره ریاضی کمتر از حق بیمه خطر فوت گردد، بیمه نامه معلق می شود. بیمه گذار می تواند به شرط موافقت بیمه گر با پرداخت حق بیمه مقرر، بیمه نامه را مجددا فعال نماید.
فصل پنجم- نحوه تنظیم حساب معاملات بیمه های زندگی
-پیشنهاد می گردد در مواردی که ذخیره ریاضی در یک یا چند موسسه بیمه کافی نباشد پس از انجام مراحل مشخص شده توسط آیین نامه، موسسه بیمه مراتب را به نحو روشن به اطلاع بیمه گذار برساند (مجددا این مساله در اصل بیمهای شماره 20، از اصول بیمهای انجمن بین المللی ناظران بیمه ای، نیز مورد تاکید قرار گرفته است).
فصل ششم- بیمه اتکایی اجباری
- با توجه به تصریح میزان حق بیمه اتکایی اجباری به میزان 50% حق بیمه های وصولی در بیمه های زندگی براساس ماده 17 قانون تاسیس بیمه مرکزی ایران و بیمه گری و همچنین کاهش این درصد به 25 تاکنون براساس احکام برنامه پنجم توسعه، که با اتمام زمان برنامه پنجم ملغی شده و به همان قانون برمی گردد و یا دولت میتواند براساس احکام جدید در برنامه ششم توسعه عمل نماید، از این رو، پیشنهاد می گردد میزان درصد اتکایی اجباری به صورت کلی و "براساس قوانین و مقررات مصوب" اعلام شود.
- با توجه به عدم تفکیک کارمزد اتکایی گروهی و انفرادی بیمه های خطر فوت در آیین نامه 68، بهتر است که این تفکیک صورت گیرد. بنابر نظر کارشناسان کارمزد اتکایی 2 درصد بیشتر از کارمزد پرداختی شرکتها پیشنهاد می شود.
- با توجه به اینکه در حال حاضر ارسال صورتحساب اتکایی به صورت ماهانه یا حتی آنلاین انجام میشود، در ماده 28 قید "سه ماه" به "یک ماه" تغییر یابد.
- با توجه به پرداخت مشارکت در منافع شرکت ها به بیمه گذاران به تفکیک نوع بیمه نامه، پرداخت مشارکت در منافع بیمه مرکزی نیز به تفکیک نوع بیمه نامه پیشنهاد می گردد.
- با توجه به پیشنهاد قبلی، در قسمت ب از ماده 32، در محاسبه مشارکت در منافع پرداختی از سوی بیمه مرکزی به شرکتها رقم "سود پرداختی به شرکتهای بیمه" - بابت سهم بیمه مرکزی از مشارکت در منافع پرداختی به بیمه گذاران شرکت ها- میبایست اضافه گردد.
فصل هفتم- بیمه اتکایی اختیاری
-به نظر می رسد برخی از مواد آیین نامه قابلیت تجمیع شدن را دارند. به عنوان نمونه مواد 33 و 34 چنین قابلیتی را دارند.
-با توجه به پیشنهادات قبلی مبنی بر افزایش حداکثر سرمایه فوت بدون مجوز بیمه مرکزی به میزان پنج میلیارد ریال، میزان واگذاری اتکایی نیز می بایست به این رقم تغییر یابد. همچنین، امکان تغییر سقف های پیشنهادی در بازه های زمانی مشخص نیز (مثلا دو سال) پیشنهاد می گردد.
فصل هشتم- نظارت
- براساس مطالعات جهانی، در کشورهای توسعه یافته شرایط عمومی مصوبی وجود ندارد و در مقابل، موسسات مورد تایید نهاد ناظری هستند که چارچوب استاندارد این شرایط عمومی را تعیین و تنظیم می نمایند و شرکتهای بیمه ملزم به رعایت آن میباشند. از این رو، پیشنهاد می گردد شرایط عمومی تنظیم شده توسط پژوهشکده پس از تایید بیمه مرکزی، به عنوان چارچوب استاندارد به شرکتهای بیمه پیشنهاد گردد که این مساله کاملا جنبه نظارتی خواهد داشت (پیوست گزارش).