نحوه فعالیت کارگزاران بیمه ای در کشورهای منتخب جهان با تاکید بر منبع پرداخت کارمزد

صاحب اثر: پژوهشکده بیمه
نوع محتوی: طرح پژوهشی
زبان: فارسی
شناسه ملی سند علمی: R-1047666
تاریخ درج در سایت: 22 دی 1397
مشاهده: 693
تعداد صفحات: 109
سال انتشار: 1395

نسخه کامل طرح پژوهشی منتشر نشده است و در دسترس نیست.

  • من نویسنده این مقاله هستم

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این طرح پژوهشی:

چکیده طرح پژوهشی:

با توجه به سهم عمده کارگزاران بیمه ‎در ارایه محصولات بیمه، کارایی پایین و عملکرد نامناسب این طیف سبب عدم پیشرفت صنعت بیمه خواهد گردید. از این رو بررسی چارچوب های قانونی فعالیت کارگزاران بیمه می تواند بسیار راهگشا و مفید باشد. لذا در این طرح به بررسی زوایای قانونی فعالیت کارگزاری های بیمه در چند کشور با تاکید بر شناسایی منبع پرداخت کارمزد به آنها پرداخته‎ایم.

چارچوب قانونی فعالیت کارگزاران بیمه بر اساس آیین نامه جدید 92

در ماده 2 آیین نامه جدید فعالیت های کارگزار در مقایسه با آیین نامه قبلی (آیین‎نامه شماره 6) به صورت ذیل مدنظر قرار گرفته است:

  • دریافت اطلاعات لازم از متقاضی بیمه و ارایه مشاوره به وی در خصوص نرخ و شرایط خدمات بیمه مورد تقاضا و نحوه دریافت خسارت احتمالی.
  • تکمیل فرم پیشنهاد و امضای آن به نمایندگی از طرف بیمه گذار متقاضی خدمات بیمه (با تنظیم اجازه نامه طبق قالب تعریف شده)
  • اخذ پوشش بیمه مناسب و الحاقیه از موسسات بیمه برای متقاضی خدمات بیمه یا بیمه گذار
  • پیگیری پرونده های خسارت صادره با کد کارگزار (با تنظیم اجازه نامه)

پیش گفتار طرح پژوهشی

با توجه به سهم عمده کارگزاران بیمه ‎در ارایه محصولات بیمه، کارایی پایین و عملکرد نامناسب این طیف سبب عدم پیشرفت صنعت بیمه خواهد گردید. از این رو بررسی چارچوب های قانونی فعالیت کارگزاران بیمه می تواند بسیار راهگشا و مفید باشد. لذا در این طرح به بررسی زوایای قانونی فعالیت کارگزاری های بیمه در چند کشور با تاکید بر شناسایی منبع پرداخت کارمزد به آنها پرداخته‎ایم.

چارچوب قانونی فعالیت کارگزاران بیمه بر اساس آیین نامه جدید 92

در ماده 2 آیین نامه جدید فعالیت های کارگزار در مقایسه با آیین نامه قبلی (آیین‎نامه شماره 6) به صورت ذیل مدنظر قرار گرفته است:

  • دریافت اطلاعات لازم از متقاضی بیمه و ارایه مشاوره به وی در خصوص نرخ و شرایط خدمات بیمه مورد تقاضا و نحوه دریافت خسارت احتمالی.
  • تکمیل فرم پیشنهاد و امضای آن به نمایندگی از طرف بیمه گذار متقاضی خدمات بیمه (با تنظیم اجازه نامه طبق قالب تعریف شده)
  • اخذ پوشش بیمه مناسب و الحاقیه از موسسات بیمه برای متقاضی خدمات بیمه یا بیمه گذار
  • پیگیری پرونده های خسارت صادره با کد کارگزار (با تنظیم اجازه نامه)

در آیین نامه جدید، حداقل تضامین برای متقاضی حقیقی 50 میلیون ریال و متقاضی حقوقی 100 میلیون ریال می باشد (مقادیر هر سه سال یکبار و در زمان تمدید حداکثر معادل یک درصد پرتفوی سال قبل کارگزار قابل افزایش است).

یکی دیگر از مواردی که در آیین نامه جدید لحاظ گردیده است؛ مکلف نمودن کارگزار بیمه به خرید بیمه نامه مسیولیت حرفه ای از موسسات مجاز می باشد که مدت، سرمایه  و موارد تحت پوشش آن از سوی بیمه مرکزی تعیین می گردد. ضمنا کارگزار بیمه موظف به  ارایه آمار و اطلاعات و مدارک مندرج در آیین نامه از طریق سنهاب به بیمه مرکزی می باشد.

در مورد کارمزد دلال رسمی یا کارگزار بیمه ای، شرکت بیمه کارمزد را حداکثر ظرف یک ماه از تاریخ دریافت حق بیمه پرداخت خواهد نمود و میزان کارمزد طبق مقررات مصوب شورای عالی بیمه می باشد. چنانچه تغییراتی در بیمه نامه داده شده باشد و این تغییرات باعث افزایش حق بیمه گردد، کارمزد دلال رسمی بیمه نیز به همان نسبت افزایش خواهد یافت و در صورتیکه به علل منطقی و قابل قبول، بیمه نامه فسخ و یا باطل شود و یا مبلغ حق بیمه تقلیل یابد کارمزد دلال رسمی بیمه نیز به همان نسبت کاهش داده شده یا برگشت داده خواهد شد.

اگرچه در آیین نامه جدید برخی خلاهای قانونی آیین نامه قبلی نظیر پوشش بیمه جبران خسارت حرفه ای و تعریف دقیق حیطه فعالیت کارگزار به خوبی پوشش داده شده است، خلاهای دیگری از جمله عدم اشاره صریح در صورت فعالیت بدون مجوز افراد برای بازدارندگی، بحث گرایش کارگزار بیمه به بیمه گر خاص، حساب مربوط به مبالغ دریافتی از بیمه گذاران و ...کماکان وجود دارد.

کارگزاران بیمه در سایر کشورها

بررسی چارچوب های قانونی سایر کشورها و استفاده از تجارب آنان در فراهم نمودن زمینه های لازم برای اصلاح چارچوب های قانونی کارگزاران بیمه و ایجاد الگوهای مناسب می تواند بسیار مفید و نقش اساسی در پیشرفت و رونق این حوزه از صنعت بیمه داشته باشد. در ادامه خلاصه ای از یافته های بررسی در مورد رویه های قانونی در اعطای کارگزاری بیمه در چند کشور ارایه می گردد.

هند

  • کارگزاران بیمه جز کانال های اصلی توزیع بیمه در این کشور می باشند که باید از نهاد ناظر  IRDA  مجوز دریافت نمایند که می تواند به شکل حقیقی، حقوقی و یا گروه مشارکت باشد. انواع کارگزاری در این کشور شامل کارگزار مستقیم (فقط عمر و یا فقط غیر عمر)  و مرکب می باشد.
  • برای اخذ پروانه کارگزاری بیمه در این کشور مراحلی از قبیل گذراندن دوره تیوری و عملی 100 ساعته، حداقل مدارک دانشگاهی مورد تایید در هند، حداقل سابقه و حداقل سرمایه 5 میلیون روپیه برای کارگزار مستقیم و25 میلیون روپیه برای کارگزار مرکب باید طی گردد.
  • هر کارگزار بیمه در همه زمان ها یک پوشش بیمه ای تضمین خسارت حرفه ای را در سراسر اعتبار دوره مجوزدهی اعطا شده به آنها توسط مقامات به دست آورده و حفظ می کند.
  • مجوز اعطا شده برای کارگزاری طی یک دوره سه ساله معتبر است مگر اینکه تحت این آیین نامه تعلیق یا لغو شود. فعالیت بدون مجوز معتبر تحت عنوان کارگزاری بیمه با اقدام کیفری مواجه خواهد شد.
  • مجوز یک کارگزار بیمه ممکن است در موارد زیر و بعد از اخطار به موقع و ارایه فرصت مناسب به آنها جهت استماع دفاعیات، لغو یا تعلیق شود: در صورت نقض آیین نامه ها، کوتاهی در ارایه اطلاعات یا ارایه اطلاعات غلط به مقامات، عدم رعایت دستورالعمل ها، عدم ارایه اظهارنامه‎های دوره‎ای، عدم همکاری با بازرسین و بدرفتاری هایی که مقصر شناخته شوند، کوتاهی در حفظ الزامات سرمایه، کوتاهی در پرداخت حق الزحمه ها و جریمه ها یا بازپرداخت هزینه ها تحت آیین نامه ها، نقض شرایط مجوز، عدم انجام تعهدات و نقض قوانین ضد پولشویی.
  • کارگزاران بیمه ای کارمزد خود را از شرکت بیمه و با توجه به میزان پرتفوی و حجم فروش دریافت می نمایند.

استرالیا

  • انجمن ملی کارگزاران استرالیا  ( NIBA ) [1]  بخش مهمی در صنعت بیمه استرالیا محسوب می شود. در حدود بیش از 3000 کارگزار بیمه ای مورد تایید، عضو  NIBA  هستند. محصولات و خدمات بیمه ای در استرالیا معمولا به دو دسته بیمه عمر  و بیمه های عمومی تقسیم بندی می گردد.
  • کارگزار بدون ثبت نام و کسب مجوز قادر به فعالیت نیست. جرایم فعالیت بدون مجوز در خصوص اشخاص حقیقی 5000 دلار یا زندان به‎مدت دو سال یا هردو و در مورد اشخاص حقوقی 25000 دلار خواهد بود.
  • کارگزاران بیمه ای کارمزد خود را از شرکت بیمه و با توجه به میزان پرتفوی و حجم فروش دریافت می نمایند.

سنگاپور

  • مقام پولی سنگاپور ( MAS ) [2]  بانک مرکزی سنگاپور می باشد که قوانین مربوط به بیمه گران، بیمه گران اتکایی، واسطه های بیمه (نماینده ها و کارگزارها) در سنگاپور را تنظیم می کند. هیچ شخصی بدون مجوز یا پروانه مجاز صادره از طرف  MAS  اجازه فعالیت در بازار بیمه ندارد به جز بانک های مجاز، مشاور مالی معتبر تحت قوانین مشاورین، دارنده پروانه خدمات بازار سرمایه و سایر افراد به تشخیص قانون گذار.
  • انواع کارگزاری در سنگاپور شامل مستقیم، اتکایی عمومی، اتکایی عمر و یا ترکیبی از هریک می باشد؛ که سرمایه لازم با توجه به درخواست برای هریک از انواع کارگزاری ها، نباید از میزان معینی کمتر باشد.
  • کارگزار باید یک بیمه نامه معتبر جبران خسارت حرفه ای داشته باشد که پوشش آن سازگار با محدودیت های مربوط بوده و فرانشیزهای لازم را دارا باشد.
  • در حالت هایی ممکن است ثبت نام کارگزاری بیمه به تعلیق در آید که این موارد شامل عدم شروع به فعالیت بعد از شش ماه از ثبت نام، توقف فعالیت بعد از ثبت نام، عدم انجام وظایف قانونی، سابقه ای مبنی بر منع قانونی، داد و ستد با بیمه گذار، عدم تطبیق وظایف، مجرمیت هر یک از مسیولین کارگزاری، ارایه اطلاعات گمراه کننده به قانون گذار در زمان ثبت نام و خطر تضییع منافع عمومی.
  • در ازای تنظیم یا اجرای قراردادهای بیمه توسط کارگزاری بیمه برای بیمه گر؛ یک بیمه گر نبایستی به کارگزار بیمه حقوق پرداخت کرده و کارگزار بیمه نیز مجاز به دریافت حقوق از بیمه گر نیست. مبالغ دریافتی کارگزار براساس تعداد قراردادهای تنظیمی، کل حق بیمه های وصولی و یا کل سرمایه بیمه نامه ها و یا ترکیبی از هریک می باشد.
  • مجوز کارگزاری توسط بانک نگارا اعطا می شود و یک کارگزار باید:

1- عضوی از  MITBA [4]  باشد.

2-یک شخصیت حقوقی با حداقل سرمایه  RM500,000.  باشد.

3-باید دارای یک بیمه نامه مسیولیت حرفه ای با پوشش  RM500,000.  باشد

4-اعتبار مجوز کارگزاری 2 سال است و پس از آن نیاز به تمدید مجدد می باشد.

  • کارگزاران بیمه ای کارمزد خود را از شرکت بیمه و با توجه به میزان پرتفوی و حجم فروش دریافت می نمایند.

هنگ کنگ

  • یک کارگزار بیمه یا مدیر اجرایی منتصب به وسیله آن لازم است 1-حداقل 21 سال سن داشته باشند 2- ساکن دایم هنگ کنگ باشند یا دارای ویزای کاری هنگ کنگ باشد که برای فرد محدودیت در شغل کارگزاری ایجاد نکند.3- حداقل تحصیلات استاندارد تعیین شده در قانون و یا معادل آن را داشته باشد.4- یکی از بندهای ذیل را دارا باشد:

الف-یک مدرک مورد قبول در بیمه، حداقل 2 سال سابقه کار در صنعت بیمه  در شغل مدیریت و اگر تمایل به کار در بیمه های طولانی مدت ( شامل سرمایه گذاری) داشته باشد آزمون صلاحیت دلالان بیمه در سرمایه گذاری بیمه های طولانی مدت، تعریف شده توسط قانون گذار بیمه را بگذراند مگر اینکه از آن معاف گردیده باشد. صلاحیت های مورد قبول می تواند هریک از مدارک  ACII   یا   FCII  چارتر،  ANZIIF  ،  FLMI  ،  CLU ،   CPCU ، دیپلم بیمه در هنگ کنگ،  FIA  ، FFA  ،  FIAA  ،  FSA  و یا سایر مدارک معتبر مورد تایید قانون گذار بیمه باشد.

ب-در مواردی که مدرک های معرفی شده در بند قبل را نداشته باشد؛ حداقل پنج سال سابقه کار در صنعت بیمه داشته که دو سال آن در سمت مدیریت باشد و آزمون های صلاحیت را گذارنده باشد مگر اینکه معاف شده باشد.

  • یک کارگزار بیمه موظف به نگهداری ارزشی معادل حداقل 100000 دلار در هر زمان طبق اصول حسابداری قابل قبول هنگ کنگ می باشد.
  • یک کارگزار بیمه لازم است تا یک بیمه نامه جبران خسارت حرفه ای با حداقل غرامت برای هر خسارت در هر دوره زمانی 12 ماهه داشته باشد.
  • کارگزاران بیمه ای کارمزد خود را از شرکت بیمه و با توجه به میزان پرتفوی و حجم فروش دریافت می نمایند.

پاسخ به سوال پژوهش

با توجه به تجربه کشورهای مورد بررسی در حوزه فعالیت کارگزاران بیمه ای، به پرسش طرح حاضر در مورد منبع پرداخت به کارگزاران می توان اینگونه پاسخ داد که کارمزد کارگزاران فعال در صنعت بیمه از سوی شرکت های بیمه ای پرداخت می شود.