بررسی میزان اعتماد عمومی به بیمه های بازرگانی

صاحب اثر: پژوهشکده بیمه
نوع محتوی: طرح پژوهشی
زبان: فارسی
شناسه ملی سند علمی: R-1047648
تاریخ درج در سایت: 19 دی 1397
مشاهده: 410
تعداد صفحات: 166
سال انتشار: 1394

نسخه کامل طرح پژوهشی منتشر نشده است و در دسترس نیست.

  • من نویسنده این مقاله هستم

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این طرح پژوهشی:

چکیده طرح پژوهشی:

هدف اصلی تحقیق حاضر  "سنجش میزان اعتماد عمومی به صنعت بیمه بازرگانی" بوده است. در کنار آن اهداف فرعی زیر نیز دنبال شده است:

·         سنجش میزان اعتماد عمومی به نهاد ناظر (بیمه مرکزی) صنعت بیمه

·         سنجش میزان اعتماد عمومی به شرکت های بیمه

این تحقیق بر اساس هدف جز تحقیقات کاربردی و بر اساس ماهیت و روش جز تحقیقات توصیفی از نوع پیمایشی می باشد. اطلاعات میدانی این تحقیق توسط نمونه گیری و  با روش پرسشنامه گردآوری شده است. از نظر نوع داده ها، تحقیق حاضر جز تحقیقات کمی است و با استفاده از روش های آماری داده ها تجزیه و تحلیل شده است.

جامعه آماری این تحقیق عبارت است از کلیه افراد بالای 18 سال سن که ساکن شهر تهران هستند. با توجه به محدودیتهای امکان نظرسنجی در سطح کشور، شهروندان شهر تهران به عنوان محدوده مکانی تحقیق حاضردر نظر گرفته شده است. در این تحقیق ابتدا حجم نمونه با استفاده از جدول مورگان و با توجه به حجم جامعه 384 نفر  برآورد شد، اما جهت ارتقای کیفیت تحقیق این نمونه به 500 نفر افزایش داده شد. در مرحله بعد حجم نمونه برآورد شده با استفاده از روش نمونه گیری طبقه ای متناسب، به نسبت جمعیت ساکن در مناطق 22 گانه تهران تقسیم شد. در نهایت جهت دستیابی به نمونه مورد نظر در هر منطقه سکونتی، از روش تصادفی در دسترس استفاده شد.

پیش گفتار طرح پژوهشی

شورای عالی بیمه با استناد به ماده 1 و بند 5 ماده 17 قانون تاسیس بیمه مرکزی ایران و بیمه گری، یکی از اهداف اصلی خود را در آیین نامه شماره 71، تقویت اعتماد عمومی به صنعت بیمه و افزایش آگاهی عمومی از خدمات بیمه ای و شیوه عرضه آن عنوان می دارد؛ که این امر اهمیت دستیابی به اعتماد عمومی در صنعت بیمه را پررنگتر می کند. بر این اساس در این طرح تحقیقاتی به بررسی اعتماد عمومی در صنعت بیمه بازرگانی، پرداخته می شود.

روش تحقیق

هدف اصلی تحقیق حاضر  "سنجش میزان اعتماد عمومی به صنعت بیمه بازرگانی" بوده است. در کنار آن اهداف فرعی زیر نیز دنبال شده است:

·         سنجش میزان اعتماد عمومی به نهاد ناظر (بیمه مرکزی) صنعت بیمه

·         سنجش میزان اعتماد عمومی به شرکت های بیمه

این تحقیق بر اساس هدف جز تحقیقات کاربردی و بر اساس ماهیت و روش جز تحقیقات توصیفی از نوع پیمایشی می باشد. اطلاعات میدانی این تحقیق توسط نمونه گیری و  با روش پرسشنامه گردآوری شده است. از نظر نوع داده ها، تحقیق حاضر جز تحقیقات کمی است و با استفاده از روش های آماری داده ها تجزیه و تحلیل شده است.

جامعه آماری این تحقیق عبارت است از کلیه افراد بالای 18 سال سن که ساکن شهر تهران هستند. با توجه به محدودیتهای امکان نظرسنجی در سطح کشور، شهروندان شهر تهران به عنوان محدوده مکانی تحقیق حاضردر نظر گرفته شده است. در این تحقیق ابتدا حجم نمونه با استفاده از جدول مورگان و با توجه به حجم جامعه 384 نفر  برآورد شد، اما جهت ارتقای کیفیت تحقیق این نمونه به 500 نفر افزایش داده شد. در مرحله بعد حجم نمونه برآورد شده با استفاده از روش نمونه گیری طبقه ای متناسب، به نسبت جمعیت ساکن در مناطق 22 گانه تهران تقسیم شد. در نهایت جهت دستیابی به نمونه مورد نظر در هر منطقه سکونتی، از روش تصادفی در دسترس استفاده شد.

شاخصهای اعتماد عمومی مورد سنجش در تحقیق

اعتماد عمومی:  در دیدگاه مارچ و اولسون [1]  (1989)، اعتماد عمومی نوعی انتظار نتایج مثبت است که یک طرف می تواند بر مبنای اقدام مورد انتظار طرف دیگر، در یک تعامل که مشخصه اصلی آن عدم اطمینان است، دریافت نماید. موضوع اعتماد عمومی در ارتباط با نهادهای دولتی و یا نهادهایی که مسیولیت نظارت آنها با دولت است، می باشد. (الوانی و دانایی فرد، 1380). در این تحقیق از  مدل ارایه شده توسط مایر و دیگران [2]  (1995) جهت سنجش اعتماد عمومی استفاده شده است که دارای سه شاخص به شرح زیر است:

توانمندی [3]  :  شامل داشتن دانش، مهارت و شایستگی است که به اعتماد شونده امکان تاثیرگذاری در حیطه خاصی را می دهد ( Gubbins and MacCurtain, 2008, Mayer at all, 1995 ). اعتماد شونده باید دارای دانش یا مهارت در زمینه ای باشد که برای اعتماد کننده مهم است ( Mayer at all, 1995 ).

پایبندی [4]  : ادراک اعتماد کننده از این موضوع است که اعتماد شونده به مجموعه ای از اصولی که برای اعتمادکننده قابل قبول است، پایبند باشد. بنابراین هریک از طرفین رابطه باید درک یکسانی از این اصول داشته و به صورت ضمنی آن را پذیرفته باشند ( Mayer at all, 1995 ).

خیرخواهی [5]  :  عبارت است از میزان اعتقاد اعتمادکننده به اینکه اعتماد شونده به غیر از منافع خود، خواهان انجام کار خوبی برای او است ( Mayer at all, 1995 ).

یافته های تحقیق

·         در این تحقیق 45.8 درصد از نمونه آماری تا زمان تکمیل پرسشنامه در موقعیت دریافت خسارت قرارگرفته و 53.8 درصد نیز تا این زمان، در این موقعیت قرار نگرفته اند. از کل نمونه آماری مورد بررسی  17 درصد  قادر به تمایز بین بیمه های اجتماعی و بازرگانی نبوده، 82.2 درصد بر اساس پاسخ های داده شده این موضوع را تشخیص می دهند. 0.8 درصد افراد به هیچ یک از بیمه های بازرگانی یا اجتماعی هیچ اشاره ای نکرده اند. یافته ها نشان داد که شرکت های بیمه قدیمی مانند بیمه های ایران، آسیا، دانا و البرز بیش از سایر شرکت های بیمه در ساختن تصویر صنعت بیمه موثر هستند. به عبارتی عملکرد این شرکت در جذب اعتماد عمومی به صنعت بیمه می تواند تاثیر بیشتری داشته باشد. جایگاه سایر شرکت ها نیز در متن تحقیق مشخص است.

باید توجه کرد که این جایگاه به معنی میزان اعتماد به شرکتهای بیمه نبوده، بلکه به این معنی است که مردم کدامیک از شرکتهای بیمه را بیشتر می شناسند که تابعی از گستره شبکه فروش، سهم بازار و متغیرهای دیگر است.

همچنین از منظر پوشش بیمه ای، بیمه های شخص ثالث، عمر، آتش سوزی و درمان بیش از سایر پوشش های بیمه ای در ساختن تصویر مردم از بیمه موثر هستند. به عبارتی عملکرد شرکت های بیمه در این پوشش های بیمه ای در جذب اعتماد عمومی به صنعت بیمه می تواند تاثیر بیشتری داشته باشد. جایگاه سایر پوشش های بیمه ای نیز در متن تحقیق مشخص است. یافته ها نشان داد که بیشترین پوشش های بیمه بازرگانی مورد استفاده توسط افراد نمونه، بیمه های شخص ثالث، درمان و عمر هستند. از منظر اختلاف بین میزان آشنایی افراد نمونه و میزان استفاده آنها  از پوشش های بیمه ای، بیمه ای آتش سوزی و عمر بیشترین اختلاف را نشان داد. اگر از بیمه شخص ثالث به دلیل ماهیت اجباری بودن صرف نظر کنیم، در رتبه های بعد پوشش های بیمه ای حادثه و بدنه اتومبیل قرار دارند.

میانگین شاخصهای اعتماد عمومی در صنعت بیمه

نمودار (1) میانگین شاخص های اعتماد عمومی به صنعت بیمه را نشان می دهد. میانگین های به دست آمده در بازه عددی یک تا پنج محاسبه شده است. نتایج نشان می دهد که اعتماد مرد به شاخص توانمندی صنعت بیمه 3.02 ، اعتماد به شاخص خیرخواهی صنعت بیمه با میانگین 2.82 و شاخص پایبندی صنعت بیمه با میانگین 2.85 بوده است. به عبارتی مردم در رابطه مبادله ای بیمه ای به توانمندی صنعت بیش از خیرخواهی و پایبندی این صنعت اعتماد دارند. شاخص میانگین اعتماد کل با نمره 2.9 و بالاتر از متوسط کسب شده است که در مقایسه با مطالعات مشابه در دیگر کشورها و صنایع، سطح قابل قبولی از اعتماد را نشان می دهد.

نمودار  (2 ) میانگین شاخص های اعتماد عمومی به صنعت بیمه را به تفکیک شرکت های بیمه و نهاد ناظر را نشان می دهد. همان گونه که مشاهده می شود اعتماد مردم به توانمندی شرکت های بیمه بیش از اعتماد به بیمه مرکزی (دولت) است. بر خلاف شاخص توانمندی در خصوص شاخص اعتماد به خیرخواهی، سطح اعتماد به بیمه مرکزی بیش از شرکت های بیمه می باشد. در خصوص اعتماد به پایبندی نیز مردم تا حدودی هر دو را به شکل مساوی پایبند به قوانین و مقررات و قراردادها می دانند.

از نظر میزان اهمیت اعتماد فردی در برابر اعتماد نهادی، این شاخص با نمره 3.2 که بیش از حد متوسط است، نشان می دهد که مردم در ترجیحات خود به اعتماد بین فردی بیش از اعتماد نهادی در صنعت بیمه علاقه مند هستند.

 

بررسی شکاف های اجتماعی در میزان اعتماد به صنعت بیمه بازرگانی 

از منظر شکاف های اجتماعی در میزان اعتماد به صنعت بیمه، نتایج نشان می دهد که میانگین اعتماد زنان و مردان با یکدیگر متفاوت است و این تفاوت مربوط به خطای نمونه گیری نبوده و قابل تعمیم به جامعه است. زنان با میانگین 07/3 دارای سطح اعتماد بیشتری نسبت به مردان با میانگین 08/2 هستند.

همچنین نتایج نشان می دهد که گروه سنی 27 تا 35 سال با میانگین 77/2، سطح اعتماد کمتری به بیمه های بازرگانی، نسبت به سایر گروه های سنی دارند و این تفاوت معنادار است.

در مجموع باید خاطر نشان کرد که هرچند سطوح بالاتر اعتماد مطلوب تر می باشد، اما میزان اعتماد عمومی به بیمه های بازرگانی در کشور در سطح قابل قبولی می باشد. مطالعات اعتماد عمومی صورت گرفته در کشورهای دیگر و در زمینه های دیگر حاکی از آن است که به ویژه در سالهای اخیر میزان اعتماد عمومی به نهادها حتی در پیشرفته ترین کشورها کاهش یافته و میزان اعتماد عمومی به ویژه نسبت به دولت در کشورهای دیگر از سطح بالایی برخوردار نیست.

بدیهی است که طرحهای تکمیلی دیگر می تواند جنبه های مختلفی از ماهیت این اعتماد عمومی را آشکار نماید.