آبخیزداری راهکاری برای کاهش گل آلودگی آب رودخانه ها، مطالعه موردی حوضه آبخیز اصلانیک

یکی از ویژگیهای اقلیمی مناطق خشک و نیمه خشک، علاوه بر کمی نزولات جوی، وقوع رگبارهای شدید و کوتاه مدت می باشد که در بیشتر موارد سبب وقوع سیلابهای فراوان می شود. وقوع این سیلاب ها اغلب نه تنها سبب فرسایش خاک و وارد شدن میلیونها تن خاک حاصلخیز به دریاچه ها و پشت مخازن سدها می گردد بلکه خساراتی را نیز به ابنیه ها، جاده ها، پلها، روستاها و شهرهای سر راه وارد می سازد. از این نظر یکی از مسائل مهم مطرح در آبخیزداری، کاهش فرسایش خاک، رسوب زایی و گل آلودگی آب می باشد. در این تحقیق تاثیر کارهای حفاظتی بیولوژیکی و مکانیکی بر مقدار فرسایش و تولید رسوب و کاهش گل آلودگی آب رودخانه مورد ارزیابی قرار گرفته است. منطقه مورد مطالعه زیرحوضه اصلانیک از حوضه آبخیر زولاچای در شهرستان سلماس است که در استان آذربایجان غربی واقع شده است. در این تحقیق مقادیر فرسایش خاک و تولید رسوب قبل و بعد از عملیات آبخیزداری تعیین، و تغییرات فرسایش خاک و تولید رسوب در منطقه طی سالهای 1378 تا 1388 مورد مقایسه قرار گرفته است. روش برآورد فرسایش و تولید رسوب در مقطع زمانی مورد بررسی روش MPSIAC بوده است. نتایج آبخیزداری کاهش یافته اند. عواملی که وضعیت آنها بهبود یافته است شامل پوشش گیاهی و نحوه بهره برداری از اراضی می باشد بطوری که تولید رسوب در منطقه از 7/7 به 4/4 و میزان فرسایش نیز از 15/9 به 6/4 تن در هکتار در سال کاهش یافته و سبب حفاظت خاک و کاهش فرسایش در حوضه شده است. کاهش فراوانی وقوع سیل نیز 25/3 درصد بوده است.