ارزیابی ریسک به روش مطالعه خطر و قابلیت عملکرد (HAZOP) در یک واحد صنعت پتروشیمی

زمینه و هدف: صنایع نفت و گاز به دلیل شرایط خاص عملیاتی، پتانسیل آسیب و خسارات جانی و مالی فراوانی را دارند وتلاش های زیادی برای افزایش ایمنی آن ها انجام می گیرد. ارزیابی ریسک یک ابزار مهم برای حفظ و ارتقاء ایمنی در اینصنایع می باشد. لذا با توجه به اهمیت موضوع، این پژوهش با هدف ارزیابی ریسک به روش مطالعه خطر و قابلیت عملکرد(HAZOP) در یک واحد صنعت پتروشیمی انجام گردید.مواد و روش ها: به منظور اجرای پژوهش کاربردی مقطعی حاضر پس از تشکیل یک تیم از کارشناسان و آشنایی کامل بافرآیند تولید در واحد مورد بررسی و شناسایی گره ها، پارامتر های عملیاتی مورد توجه قرار گرفته و انحرافات و پیامدهایاحتمالی آن ها بررسی شد. سپس با استفاده از جداول مربوط به احتمال وقوع، شدت اثر و قابلیت کشف، عدد ریسک محاسبهو درمورد سطح ریسک ها تصمم گیری شد.یافته ها: در این تحقیق 121 ریسک شناسایی گردید که از میان آن ها، 26/45 دصد دارای سطح ریسک نامطلوب ، 29/75 درصد با سطح ریسک قابل قبول ولی با نیاز به تجدید نظر و 43/8 درصد نیز دارای سطح ریسک قابل قبول بودند. یافتههای حاصل از ارزیابی علت ریسک های شناسایی شده نیز حاکی از آن بود که عامل 46/75 درصد از ریسک ها عملکردناقص سیستم و سیستم های کنترلی می باشد.نتیجه گیری: نتایج این تحقیق نشان داد که روش HAZOP با وجود اینکه زمانبر است ولی قابلیت آن در تقسیم بندی بخشهای مختلف فرایند (تحت عنوان گره های عملیاتی)، موجب دقت در ارزیابی و بررسی کلیه ی تجهیزات موجود می شود. ازدیدگاه پژوهشگران مطالعه حاضر اصلی ترین عیب روش HAZOP ، عدم دستیابی به علل ریشه ای انحراف ها می باشد.

کلیدواژه ها:

ارزیابی ریسک ، مطالعه خطر و قابلیت عملکرد ، HAZOP