مدل امنیت Zero Trust و نقش آن در کاهش حملات سایبری

مدل امنیت Zero Trust و نقش آن در کاهش حملات سایبری

---

 

چکیده:
با گسترش زیرساخت های ابری، دورکاری و افزایش دسترسی های از راه دور، مدل های سنتی امنیت شبکه دیگر توان مقابله با تهدیدات نوین را ندارند. مدل امنیت Zero Trust با شعار «هرگز اعتماد نکن، همیشه بررسی کن» به عنوان رویکردی نوین در امنیت سایبری مطرح شده است. این یادداشت به معرفی مفهوم Zero Trust، دلایل شکل گیری آن، اصول اصلی، مزایا و نقش آن در کاهش حملات سایبری می پردازد.

مقدمه:
در گذشته، امنیت شبکه ها بر اساس یک مرز مشخص تعریف می شد؛ به این معنا که هر کاربر یا سیستمی که داخل شبکه سازمان قرار داشت، به طور پیش فرض قابل اعتماد تلقی می شد. اما با تغییر معماری شبکه ها، استفاده گسترده از اینترنت، رایانش ابری و افزایش حملات داخلی، این فرض دیگر معتبر نیست. بسیاری از نفوذها از داخل شبکه یا از طریق دسترسی های مجاز اتفاق می افتند. در چنین شرایطی، مدل امنیت Zero Trust به عنوان پاسخی به ضعف های مدل های سنتی مطرح شده است.

مدل امنیت Zero Trust چیست؟
Zero Trust یک رویکرد امنیتی است که در آن هیچ کاربر، دستگاه یا سیستمی به صورت پیش فرض مورد اعتماد قرار نمی گیرد؛ حتی اگر داخل شبکه سازمان باشد. در این مدل، هر درخواست دسترسی باید به طور مداوم احراز هویت، اعتبارسنجی و کنترل شود. تصمیم گیری برای دسترسی، بر اساس هویت کاربر، وضعیت دستگاه، محل دسترسی و سطح حساسیت منابع انجام می شود.

چرا مدل های سنتی امنیت کافی نیستند؟
مدل های سنتی بر پایه دیوار آتش و مرزبندی شبکه طراحی شده اند. این مدل ها فرض می کنند که تهدیدات از بیرون شبکه می آیند، در حالی که بسیاری از حملات امروزی از داخل شبکه، حساب های کاربری به سرقت رفته یا بدافزارهایی که وارد شبکه شده اند، انجام می شود. پس از عبور مهاجم از مرز اولیه، معمولا دسترسی گسترده ای به منابع داخلی خواهد داشت. Zero Trust این مشکل را با محدودسازی دسترسی ها و بررسی مداوم برطرف می کند.

اصول اصلی مدل Zero Trust:
یکی از اصول کلیدی Zero Trust، احراز هویت مداوم است؛ به این معنا که هویت کاربر فقط یک بار بررسی نمی شود، بلکه در طول زمان و در هر درخواست مورد ارزیابی قرار می گیرد.
اصل دیگر، حداقل سطح دسترسی است؛ کاربران و سیستم ها فقط به منابعی دسترسی دارند که برای انجام وظیفه خود نیاز دارند.
همچنین تقسیم بندی منابع باعث می شود در صورت نفوذ، دامنه حرکت مهاجم محدود شود و کل شبکه در معرض خطر قرار نگیرد.

نقش Zero Trust در کاهش حملات سایبری:
پیاده سازی Zero Trust باعث می شود حتی در صورت سرقت اطلاعات کاربری، مهاجم نتواند به راحتی به منابع حساس دسترسی پیدا کند. این مدل با کنترل دقیق دسترسی ها، مانع گسترش حملات در شبکه می شود. همچنین شناسایی رفتارهای غیرعادی کاربران و دستگاه ها، امکان تشخیص سریع نفوذ را فراهم می کند. در نتیجه، حملاتی مانند باج افزار، نفوذ داخلی و سوءاستفاده از حساب های کاربری تا حد زیادی کاهش می یابد.

مزایای استفاده از مدل Zero Trust:
این مدل سطح امنیت کلی سازمان را افزایش می دهد و دید دقیق تری نسبت به دسترسی ها و رفتار کاربران ایجاد می کند. Zero Trust با معماری های مدرن مانند رایانش ابری و دورکاری سازگار است و انعطاف پذیری بالایی دارد. همچنین ریسک نفوذهای داخلی را کاهش داده و مدیریت دسترسی ها را ساده تر و شفاف تر می کند.

چالش ها و محدودیت ها:
پیاده سازی Zero Trust نیازمند تغییر نگرش در طراحی امنیت است و ممکن است در ابتدا پیچیده و هزینه بر باشد. این مدل به زیرساخت مناسب، سیاست گذاری دقیق و آموزش کاربران نیاز دارد. علاوه بر این، اگر به درستی پیاده سازی نشود، می تواند باعث افزایش پیچیدگی مدیریتی و نارضایتی کاربران شود.

نتیجه گیری:

مدل امنیت Zero Trust پاسخی موثر به تهدیدات پیچیده و مدرن دنیای امروز است. این رویکرد با حذف اعتماد پیش فرض و تمرکز بر احراز هویت و کنترل مداوم، نقش مهمی در کاهش حملات سایبری ایفا می کند. با توجه به تغییرات گسترده در معماری شبکه ها و افزایش تهدیدات، استفاده از Zero Trust نه تنها یک انتخاب، بلکه یک ضرورت برای سازمان ها محسوب می شود.

منابع پیشنهادی برای مطالعه بیشتر:

1. NIST Special Publication 800-207 – Zero Trust Architecture
2. Rose, S. et al., Zero Trust Architecture, NIST
3. مقالات حوزه امنیت شبکه و Zero Trust در Civilica