معضل ساخت و تحویل اقلام Completion در توسعه میادین

در راستای توسعه میادین نفتی کشور، به ویژه میادین مشترک، و با توجه به ضرورت افزایش پایدار نرخ تولید، تامین به موقع تجهیزات و ملزومات Completion مطابق با الزامات فنی اختصاصی هر پروژه و برنامه زمان بندی مصوب، از اهمیت راهبردی برخوردار است.

با این حال، در پی سیاست های اخیر مرتبط با تجدیدنظر در منع واردات کالاهای دارای مشابه داخلی، برخی شرکت های ثبت شده به عنوان سازنده تجهیزات Completion—که عملا فاقد توان ساخت واقعی یا توان کنترل کیفیت کافی هستند—چالش های قابل توجهی برای پروژه های توسعه میادین ایجاد کرده اند.

به طور خاص، در بخش تجهیزات Completion با فشار کاری پایین و بالا (Low/High Pressure Completion Tools)، موارد متعدد خرابی (Failure) مشاهده شده که این مشکلات تنها محدود به تجهیزات High Pressure نبوده و در تجهیزات Low Pressure نیز بروز یافته است. پیامدهای این وضعیت شامل:
• افزایش تاخیرات اجرایی و عملیاتی،
• تحمیل هزینه های اضافی تعمیر و عملیات میدانی،
• کاهش قابلیت اطمینان در فرآیندهای بهره برداری،
• و در نهایت عدم تحقق اهداف تولید نفت در سطح ملی است.

بنابراین، اطمینان از اصالت توانمندی سازندگان، ارزیابی دقیق کیفیت تجهیزات، و پایش عملکرد آنان در چرخه تامین، برای تضمین موفقیت طرح های توسعه ای ضروری است.

⸻

شایع ترین Failure ها در تجهیزات Completion

بر اساس تجربه عملیاتی و مستندات فنی رایج در صنعت نفت، خرابی های متداول تجهیزات Completion عبارت اند از:

۱. نشت (Leakage)
• خرابی در Seals و Packers
• عدم تطابق تلرانس ها یا کیفیت پایین متریال
• آسیب در هنگام نصب درون چاه

۲. Failure در Packers
• عدم انبساط یا انقباض صحیح
• Slippage در فشارهای بالا
• تخریب الاستومرها به دلیل محیط های خورنده یا H₂S

۳. خرابی در ابزارهای شیرآلات Completion
• Surface-Controlled Subsurface Safety Valves (SCSSV):
• گیر کردن (Sticking)
• Seal failure
• خرابی مکانیزم کنترل هیدرولیک
• Sliding Sleeves:
• عدم باز/بسته شدن کامل
• سایش شدید مکانیزم های داخلی

۴. Tubing String Failures
• ترک خوردگی ناشی از SCC, Fatigue یا H₂S Embrittlement
• Thread galling در اتصالات
• خوردگی ناشی از CO₂ یا سیالات تولیدی

۵. Sensor و Intelligent Completion Failures
• خرابی ابزارهای Downhole Pressure/Temperature Sensors
• قطع ارتباط فیبر نوری یا کابل ها (TEC, TEC-Lines)
• Failure ماژول های کنترل تحت فشار و دما

۶. Mechanical Set Tool Failures
• Set نشدن کامل یا Premature Set
• آسیب در مکانیزم های جابه جایی مکانیکی
• شکستن اجزا هنگام Run-in-hole یا Pull-out

۷. Damage during Run-in-Hole
• آسیب فیزیکی ناشی از کشش بیش از حد، ضربه یا تماس با دیواره چاه
• Deformation در ابزارهای حساس مانند SSD، TRSV و Flow Control Devices