تبیین چالش های اجرای آموزش سواد رسانه ای در مدارس روستایی ایران با رویکرد فرهنگی دینی
در عصر ارتباطات، آموزش سواد رسانه ای یکی از ضرورت های اساسی نظام های آموزشی به شمار می آید. هدف از این آموزش، توانمندسازی دانش آموزان برای تحلیل و نقد پیام های رسانه ای و پرورش نگرش انتقادی نسبت به محتوای دریافتی است. با این حال، در مدارس روستایی ایران اجرای برنامه های آموزش سواد رسانه ای با چالش های متعددی روبه روست.
یکی از چالش های اصلی، فقدان زیرساخت های فناورانه و دسترسی نابرابر به رسانه ها است. در بسیاری از مناطق روستایی، محدودیت اینترنت، نبود تجهیزات آموزشی هوشمند و کمبود نیروی انسانی متخصص، مانع جدی برای پیاده سازی این آموزش است. از سوی دیگر، نگرش های فرهنگی و دینی سنتی در برخی مناطق، گاه در برابر مفاهیم جدید رسانه ای مقاومت نشان می دهد؛ به ویژه هنگامی که محتوای آموزشی، بدون توجه به زمینه های فرهنگی اعتقادی جامعه محلی طراحی شود.
برای رفع این موانع، لازم است برنامه ریزان درسی با بهره گیری از رویکرد فرهنگی دینی بومی سازی شده، سواد رسانه ای را در قالب ارزش های اسلامی و اخلاقی بازتعریف کنند. آموزش مفاهیمی چون تفکر انتقادی، مسئولیت پذیری رسانه ای و تحلیل اخلاقی پیام ها می تواند با آموزه های دینی همچون «پرهیز از شایعه» و «صحت گفتار» تلفیق شود.
در نهایت، تحقق آموزش موثر سواد رسانه ای در مدارس روستایی نیازمند تعامل میان نهادهای فرهنگی، آموزشی و مذهبی است تا از یک سو ارزش های بومی حفظ شود و از سوی دیگر، نسل جدید با آگاهی و مهارت لازم وارد جهان رسانه ای امروز گردد.