پیچیدگی جنگ و نا امیدی از دستیابی به صلح پایدار

 اگر چه صلح پایدار در جهان مفهومی خالی از محتوا است، اما نباید امید را از دست داد. دستیابی به صلح پایدار و تلاش جهت نجات جامعه بشری بدون شناخت جنگ و ابعاد مختلف آن غیر ممکن است. آن هم در شرایطی که جنگ دچار ابهامات و پیچیدگی های غیرقابل انکار شده است. از جمله این پیچیدگی ها این است که با کشورهایی مواجه هستیم که با یکدیگر در وضعیت «جنگیدن بدون جنگ» قرار دارند و یا کشورهایی که دارای زمینه جنگ با یکدیگر نیستند ولی اقدام به ابراز ارعاب و جنگ بر علیه یکدیگر می کنند.

از دیگر پیچیدگی های نبرد در دوران معاصر، مواجه با «جنگ های بی پایان» است. برخی پیشکسوتان و فرماندهان نظامی از دوره کنونی به عنوان «عصر جنگ های بی پایان» یاد می کنند و در شرح این وضعیت بر این باورند که وقوع جنگ های بی پایان زمانی رخ می دهد که اولا یک کشور متخاصم اهدافی را در نظر می گیرد، در حالیکه توانایی دستیابی به اهداف مذکور را ندارند. ثانیا وقتی که کشور یا کشورهای متخاصم به رغم ناتوانی در دستیابی به اهداف، خود نیز در معرض شکست قرار نگیرند. برخی تحلیلگران معتقدند در جایی که این دو شرط در یک دوره زمانی طولانی و بدون امکان تغییر واضحی در دید باقی می مانند، جنگ بی پایان پدیدار می شود (جهانفر، 1403).

از دیگر سو باید به نظر تعدادی دیگر از کارشناسان اشاره کرد که بر این باورند «جنگ بی پایان» مربوط به یک دوره معین و محدود -حتی تا نیم قرن و شاید هم یک قرن- است. در بلند مدت «جنگ بی پایان»، روزی پایان خواهد یافت زیرا دشمن ابدی و دوست ابدی معنا ندارد.