گونه شناسی سفرنامه نویسان در گزارش آستان قدس رضوی از عصرتیموری تا ابتدای انقلاب اسلامی
فایل این در 152 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
چکیده :
آستان قدس رضوی از اماکن مقدس و زیارتی ایرانیان و بلکه مسلمانان جهان به شمار می رود. از این مکان، فاخرترین گزارش ها را سفرنامه نویسانی با خاستگاههای متمایز، روایت نموده اند. فراوانی گزارش ها، مروری نظام مند را ایجاب می نماید تا گزارش ها به نحوی متقن، مورد بررسی و ارزیابی قرار گیرد. در این پژوهش جهت بررسی موضوع، از گزارش 63 سفرنامه ایرانی و غیرایرانی بهره برداری شده است، سوال این که: بر اساس گزارش سفرنامه نویسان، چه تحول و تطوری در گونه های فرهنگی، اجتماعی و سیاسی در آستان قدس رضوی از قرن هشتم تا انتهای قرن چهاردهم قمری، شکل گرفته است؟ در پاسخ، گزارش سفرنامه نویسان مسلمان و غیرمسلمان در این بازه زمانی از آستان قدس، از حیث کمی و کیفی به مرور ایام تاریخی، تحول و تطور روز افزون داشته است. در عصر تیموریان، گزارشهای مختصر فرهنگی ارائه شده است. در عصر صفویان، با رسمی شدن مذهب تشیع در ایران و اهمیت حکومت به آستان قدس، بسط و گسترش گزارش ها درباره مسائل فرهنگی و اجتماعی و سیاسی ملاحظه می شود. در دوره افشاریه، با معرفی شدن مشهد به عنوان پایتخت، توسط نادرشاه، رکود سفرنامه نویسی از آستان قدس، به علت علاقمندی سفرنامه نویسان به شهرهای توریستی همچون؛ اصفهان و شیراز دیده می شود. در عصر زندیه، شیراز و شهرهای جنوبی مورد اقبال سفرنامه نویسان هستند.
کلیدواژه ها:
نویسندگان
حمیدرضا عطاریانی
دانشگاه آزاد شاهرود
محبوبه اسماعیلی
استادیار
حسن شادپور
استادیار دانشگاه آزاد اسلامی شاهرود
مراجع و منابع این :
لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود لینک شده اند :
- فهرست منابع ...
- الف: سفرنامه ها ...
- 1-سفرنامه های ایرانی ...
- افضل الملک کرمانی، غلام حسین(1389)، سفرنامه خراسان و کرمان. به ...
- امام، سیدمحمد کاظم(1348)، مشهد طوس-یک فصل از تاریخ وجغرافیای تاریخی ...
- اعتمادالسلطنه، محمدحسن خان مراغه ای (1362)، مطلع الشمس، به کوشش ...
- بسطامی، نوروز علی(1393)، فردوس التواریخ(تاریخ مشهد مقدس):چاپ و انتشارات آستان ...
- حاج روشن، علی(1359)،سفرنامه حاجی داوود زائری از بمبئی به مشهد. ...
- حکیم الممالک، علینقی(1356)، روزنامه سفر خراسان. تهران، انتشارات فرهنگ ایران ...
- خنجی، فضل الله بن روزبهان(1353)، مهمانخانه بخارا. باهتمام منوچهر ستوده، ...
- سدیدالسلطنه،محمدعلی(1362)، سفرنامه سدیدالسلطنه، تصحیح احمد اقتداری، مشهد، به نشر. ...
- سیاح، حمید(1356)، خاطرات حاج سیاح یا دوره خوف و وحشت، ...
- سیف الدوله، محمد(1364)، سفرنامه سیف الدوله، به کوشش علی اکبرخداپرست، ...
- عبدالکریم( 1322)، سفرنامه عبدالکریم (در رکاب نادرشاه)، ترجمه: محمد هدایت. ...
- 2-سفرنامه های غیر ایرانی ...
- آنه، کلود(1368)، خاطرات سفر کلود آنه در آغاز مشروطیت(اوراق ایرانی)، ...
- ابودلف،(1354) سفرنامه ابودلف در ایران سال341هجری، ولادیمیرمینورسکی، ترجمه سید ابوالفضل ...
- ابن بطوطه (1348)، محمدبن عبدالله، سفرنامه ابن بطوطه. مترجم: محمد ...
- ابن حوقل (1366)، سفرنامه ایران در صوره الارض، ترجمه و ...
- اولیویه 1371)، سفرنامه اولیویه، ترجمه: محمد طاهری میرزا، به تصحیح ...
- بی نام، امیری، منوچهر(1349ش)، سفرنامه ونیزیان در ایران. مترجم: منوچهر ...
- اوبن، اوژن(1362)، ایران امروز، ترجمه: علی اصغر سعیدی، تهران،کتابفروشی زوار، ...
- ادنوان، (1397)، واحه مرو: ماجراهای مسافرت به مناطق روسی حاشیه ...
- اورسل، ارنست( 1352)، سفرنامه اورسل1882 میلادی. مترجم: علی اصغر سعیدی. ...
- اولئاریوس، آدام(1369)، سفرنامه آدام اولئاریوس، ترجمه مهندس حسین کردبچه، جلد ...
- ایستویک، ادوارد بکهاوس(1399)، سه سال در ایران« روزنامه خاطرات یک ...
- انتشارات ایرانشناسی. ...
- بارنز، آلکس(1366)، سفرنامه بارنز سفر به ایران در عهد فتحعلی ...
- بازن، پادری(1340)، نامه های طبیب نادرشاه، ترجمه: علی اصغر حریری، ...
- باست، جیمز(1398)، ایران سرزمین ائمه: شرح مسافرت و اقامت1871-1885م. ترجمه ...
- بارتولد، ولادیمیر(1358)، تذکره جغرافیای تاریخی ایران، ترجمه: حمزه سردادور، تهران ...
- بالفور، جیمز مونسریف(1402)، سفرنامه جیمز مونسریف بالفور. مترجم: ساسان طهماسبی. ...
- بایرون، رابرت(1381)، سفر به کرانه های جیحون، ترجمه: لیلا سازگاری، ...
- بایندر، هانری(1370)، سفرنامه هانری بایندر ، مترجم: کرامت الله افسر، ...
- براون، ادوارد(1361)، یادداشتهایی از تبریز، ترجمه: حسین جوادی، تهران: انتشارات ...
- بلوشر، ویپرت(1369)، سفرنامه بلوشر، ترجمه :کیکاووس جهانداری، تهران، انتشارات خوارزمی. ...
- بنجامین، ساموئل گرین ویلر(1363) ایران و ایرانیان، خاطرات و سفرنامه ...
- پولاک ، ادوارد یاکوب(1361)، سفرنامه پولاک" ایران و ایرانیان"، ترجمه ...
- تاورنیه، ژان باتی(1336)، سفرنامه تاورنیه، ترجمه ابوتراب نوری، انتشارات کتابخانه ...
- جکسن، آبراهام ویلیامز(1352)، سفرنامه جکسن، ترجمه :منوچهر امیری، فریدون بدره ...
- جیمز موریه(1385)، سفرنامه جیمز موریه ، ترجمه: ابوالقاسم سری. تهران. ...
- خانیکوف، نیکولای ولادیمیروویچ (1375) سفرنامه خانیکوف، گزارش سفر به بخش ...
- دالمانی، هانری رنه (1378). از خراسان تا بختیاری، ترجمه: غلام ...
- دلاواله، پیتر (1370)، سفرنامه پیتر دلاواله قسمت مربوط به ایران. ...
- دروویل، گاسپار(1364) سفر در ایران، ترجمه: منوچهر اعتماد مقدم، تهران، ...
- رایس، کلارا (1383) زنان ایرانی و راه و رم زندگی ...
- ریبادنیرا، سانچز( 1396)، سفر به قلب سرزمین پارس. ترجمه: مریم ...
- ریچاردز، فرد(1343)، سفرنامه فرد ریچاردز، ترجمه: مهین دخت صبا، تهران، ...
- سانسون(1364) سفرنامه سانسون، ترجمه: تقی تفضلی، تهران، بی نا. ...
- سرپرسی، سایکس(1363) ،سفرنامه ژنرال سرپرسی سایکس یا ده هزار میل ...
- سرپرسی، سایکس(1363)، تاریخ ایران، ترجمه: محمدتقی فخر داعی گیلانی. تهران: ...
- شاردن، ژان(1336)، دائره المعارف تمدن ایران سیاحتنامه شاردن، ترجمه: محمد ...
- شیل، لیدی(1368)، خاطرات لیدی شیل، ترجمه حسین ابوترابیان، تهران، نشرنو ...
- شیندلر، آلبرت هوتوم1356)، سه سفر نامه(هرات، مرو، مشهد)، به کوشش ...
- فرانکلین، ویلیام(1358)، مشاهدات سفر از بنگال به ایران. ترجمه: محسن ...
- فریزر، جیمیز بیلی(1364)، سفرنامه فریزر معروف به سفر زمستانی، ترجمه ...
- فریه، ر. دیلبو، (1384). سفر با کاروان، ترجمه، پرویز مرزبان، ...
- فیودورکورف، بارون(1372)، سفرنامه بارون فیودورکورف(1834-1835م)، ترجمه: اسکندر ذبیحیان، تهران، فکر ...
- کارلاسرنا(1362)، سفرنامه مادام کارلاسرنا؛ آدمها و آیینها در ایران. ترجمه ...
- کانولی، آرتور(1380)، سفر زمینی از انگلستان به شمال هندوستان از ...
- کرزن، جرج ناتانیل(1367)، ایران و قضیه ایران، ترجمه: ع. وحید ...
- کلاویخو، گنزالز(1344)، سفرنامه کلاویخو. مترجم: مسعود رجب نیا. بنگاه ترجمه ...
- کمپفر، انگلبرت (1400)، سفرنامه کمپفر به ایران، مترجم: کیکاووس جهانداری، ...
- گابریل، آلفونس(1395)، سفرنامه آلفونس گابریل. مترجم: فرامرز نجد سمیعی. مشهد: ...
- گلزاری، مسعود(1355)، سفرنامه استرآباد و مازندران و گیلان، تهران ...
- لسترنج، گ(1364)، جغرافیایی تاریخی سرزمینهای خلافت شرقی، ترجمه:محمودعرفان، تهران، انتشارات ...
- مک گرگر، سی. ام(1366)، شرح سفری به ایالت خراسان و ...
- نیدرمایر، اسکارفن (1363) زیر آفتاب سوزان ایران. ترجمه: کیکاووس جهانداری. ...
- وامبری، آرمینیوس(1372)، زندگی و سفرهای وامبری دنباله سیاحت درویشی دروغین، ...
- انتشارات علمی و فرهنگی. ...
- ویشارد، جان(1363)، بیست سال در ایران، ترجمه علی پیرنیا، تهران، ...
- ویلز، چارلز جیمز(1398)، سفرنامه دکتر اوئیلز به ممالک ایران. ترجمه: ...
- وولفسن، مادام(1309ش.)، ایرانیان در گذشته و حال، ترجمه: میرزا حسین ...
- هنوی، جونس(1346)، زندگی نادرشاه، ترجمه: اسماعیل دولتشاهی. تهران، بنگاه ترجمه ...
- ییت، ادوارد چارلز(1365)، سفرنامه خراسان و سیستان، ترجمه: مهرداد رهبری ...
- ب: منابع متقدم ...
- ابن اثیر، عزالدین علی، تاریخ کامل، ترجمه: خلیلی، تصحیح مهیار ...
- ابن بابویه (1373) ،عیون اخبار الرضا، ترجمه و متن عیون ...
- اصطخری، ابواسحاق ابراهیم (1368)، المسالک و الممالک. به اهتمام ایرج ...
- ابن خرداد به (1371)، مسالک و ممالک، ترجمه: سعید خاکرند، ...
- بی نام (1372)، حدود العالم من المشرق الی المغرب. به ...
- بی نام، ملک الشعراء بهار(1384)، مجمل التواریخ و القصص: تالیف520 ...
- اعتضادالسلطنه، علینقی میرزا(1370) اکسیرالتواریخ، تهران: انتشارات ویسمن. ...
- اسکندرمنشی، (1368)، تاریخ عالم آرای عباسی، به کوشش ایرج افشار. ...
- حافظ ابرو، (1380)، زبده التواریخ، تصحیح سیدکمال حاج سید جوادی، ...
- حموی، عبدالله شهاب الدین یاقوت(1397)، معجم البلدان، دارصادر بیروت . ...
- خاتون آبادی، عبدالحسین(1352)، وقایع السنین و الاعوام، تصحیح محمدباقر بهبودی. ...
- خراسان(روزنامه)، اسفند1331، ش8542، 8487. ...
- خوافی، احمدبن محمد، مجمل فصیحی(1339)، مشهد: کتابفروشی باستان، ...
- خواندمیر، غیاث الدین (1393)، مکارم الاخلاق: شرح حال امیر علیشیر ...
- خواند میر، غیاث الدین (1378)، مکارم الاخلاق( شرح حال امیر ...
- روملو، حسن بیگ(1357)، احسن التواریخ. بتصحیح عبدالحسین نوائی. تهران ...
- شیخ بهائی، محمد بن حسین(1312ق) جامع عباسی ( طبع قدیم ...
- مرعشی صفوی، محمد خلیل(1362)، مجمع التواریخ، تصحیح عباس اقبال، تهران: ...
- مروی، محمدکاظم(1364)، عالم آرای نادری، بتصحیح محمد امین ریاحی، تهران: ...
- مقدسی، ابو عبدالله محمد ابن احمد(1361)،احسن التقاسیم فی معرفه الاقالیم، ...
- منشی قمی، احمدبن حسین(1363)، خلاصه التواریخ، بتصحیح احسان اشراقی، دانشگاه ...
- یعقوبی، احمد بن ابی یعقوب بن واضح(1371)، تاریخ یعقوبی، ترجمه: ...
- ج: منابع متآخر ...
- آفتاب شرق،(روزنامه)، ش11791؛فروردین1358. ...
- احتشام کاویانیان، محمد(1355)، شمس الشموس، مشهد: آستان قدس. ...
- اس مایکل و دیگران(1380)، دایره المعارف سنجش اجتماعی، انگلیس: لندن. ...
- اکرمن، فیلپس؛ پوپ، آرتور اپهام(1387)، سیری در هنر ایران. ترجمه: ...
- اوکین، برنارد( 1387)، معماری تیموری در خراسان. ترجمه: علی آخشینی. ...
- انصاف پور، غلامرضا (1363)، ایران و ایرانی به تحقیق در ...
- انیس، ابراهیم و دیگران(1374)، معجم الوسیط، تهران، دفنر نشر فرهنگ ...
- بلر، شیلر و بلوم جاناتان، (1378)، هنر و معماری اسلامی(2)، ...
- بهزادی، علی(1357)شبه خاطرات. تهران: نشر زرین. ...
- بیلی، کنت دی(1392)، نوع شناسی و گونه شناسی. ترجمه: سید ...
- پوپ، آرتور اپهام (1382)، معماری ایران، غلامحسین صدری افشار، تهران: ...
- پورتر، ایو( 1392)آداب و فنون نقاشی و کتاب آرایی، ترجمه: ...
- پورمحمد، تقی؛ جعفرآبادی، سهراب (1400) تاریخ مهمانسرای آستان قدس رضوی، ...
- پوگاچنکوا، گالینا( 1387)، شاهکارهای معماری آسیای میانه در قرون14 و15 ...
- پیرنیا، محمدکریم(1387، سبک شناسی معماری ایرانی. تهران: سروش دانش. ...
- جلالی، غلامرضا(1378)، تاریخ مشهد از مشروطه تا انقلاب اسلامی، مرکز ...
- جلالی،غلامرضا(1387)، مشاهیر مدفون در حرم رضوی. مشهد: بنیاد پژوهشهای اسلامی ...
- جعفریان، رسول(1387)، تاریخ تشیع در ایران از آغاز تا طلوع ...
- حسامی دوغائی، مهدی (1403)، عکاسان ارض اقدس (پیشینه عکاسی در ...
- حسینی، سیدمحمد(1399)، مسجد گوهرشاد در آینه هنر. مشهد: بنیاد پژوهشهای ...
- حکیمی، محمود(1382)، همراه با سیاحان و جهانگردان و مسافران، تهران، ...
- دانش پژوه، منوچهر(1380)، سفرنامه تا پخته شود خامی، مرکز بین ...
- دیشیدی، رضا(1403)، معمارباشی(خاطرات مهندس دیشیدی).مشهد: سازمان کتابخانه ها و موزه ...
- دیماند، س.م(1372)، راهنمای صنایع اسلامی، ترجمه: عبدالله فریار تهران: سازمان ...
- رینگنبرگ، پاتریک(1402)، مشهد در آینه سیاحان اروپایی، ترجمه محمود بهفروزی، ...
- سوهانیان حقیقی، محمد(1401)، نفایس حرم رضوی، موسسه چاپ و انتشارات ...
- سیدقطبی، سیدمهدی(1397)، پنج سفرنامه خراسان، به قلم روزنامه نگاران دوره ...
- سیدی، مهدی و دیگران(1378)، تاریخ شهر مشهد، جامی، تهران. ...
- شمیل، آن ماری( 1368)، خوشنویسی و فرهنگ اسلامی. ترجمه: اسدالله ...
- طاهرنیا، بهروز(1376)، مشهد از نگاه سیاحان، مشهد: آستان قدس رضوی. ...
- طاهری، ابوالقاسم (1348)، جغرافیای تاریخی خراسان از نظر جهانگردان، انتشارات ...
- طهماسبی، ساسان(1396)، سفرنامه های انگلیسی ها در ایران، قم : ...
- عاقلی، باقر(1375)، " بدر، محمود" دانشنامه جهان اسلام، زیر نظر ...
- عطاردی، عزیزالله(1371)، تاریخ آستان قدس رضوی، تهران: عطارد. ...
- فاروقی، فواد(1361)، سیری در سفرنامه ها، تهران: چاپخانه خرمی. ...
- فرهنگی، سوسن(1399)، " ختایی" دانشنامه جهان اسلام، ج15، تهران: بنیاد ...
- قصابیان، محمدرضا (1377)، تاریخ مشهد از پیدایش تا آغاز دوره ...
- کمندلو، حسین ( 1397)،نقش نهان، به نشر، مرکز آفرینشهای هنری ...
- کویین، شعله. ای (1387)، تاریخ نویسی در روزگار فرمانروایی شاه ...
- انتشارات و چاپ دانشگاه تهران. ...
- کیانی، محمد یوسف؛ کریمی، فاطمه؛ قوچانی، عبدالله( 1362)، مقدمه ای ...
- گروسه، رنه(1368)، امپراطوری صحرانوردان، ترجمه: عبدالحسین میکده، شرکت انتشارات علمی ...
- گروه دائره المعارف آستان قدس رضوی.(1393)، دائره المعارف آستان قدس ...
- گروه دائره المعارف بزرگ اسلامی(1398)، دائره المعارف بزرگ اسلامی، قم: ...
- گروه مولفین دائره المعارف تشیع(1375)، دائره المعارف تشیع. تهران: 1375.نشر ...
- گلمبک، لیزا (1374)، معماری تیموری در ایران و توران. سازمان ...
- لیتل، دونالد(1348)، مقدمه ای بر تاریخنگاری مملوک(مقدمه ای بر تاریخنگاری ...
- سوهانیان حقیقی، محمد؛ نقدی، رضا(1397)، آستان قدس رضوی: متولیان و ...
- محبوب، الهه( 1384)، سقاء و سقاء خانه در حرم رضوی، ...
- مختاریان، علی (1396)، زیبایی شناسی بناهای تاریخی، تهران: تالاب ...
- موتمن، علی(1355)، تاریخ آستان قدس . مشهد، آستان قدس: مشهد. ...
- مهران، محمد(1339)، "مقدمه"نامه آستان قدس. مشهد. بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان ...
- نجف زاده، علی(1403)روزشمار آستان قدس رضوی بر اساس مطبوعات خراسان. ...
- نصر، سید حسین؛ رولف نبی؛ مظفر بختیار(1356)، ایران پل فیروزه، ...
- نظرکرده، اعظم( 1395)، گزیده اسناد و معماری و تعمیرات حرم ...
- نقدی، رضا(1399)، تاریخ و تشکیلات آستان قدس رضوی در عصر ...
- نیومن، ویلیام لاورنی(1389). شیوه های پژوهش اجتماعی: رویکردهای کیفی و ...
- واسکاچیا، جیان روبرتو(1376)، هنر صفوی، زند، قاجار. ترجمه: یعقوب آژند. ...
- والدمن، مارلین رابینسون(1358)، به سوی نظریه ای از روایت تاریخی، ...
- ویلبرد، دونالد نیوتن( 1393)، معماری اسلامی ایران در دوره ایلخانان. ...
- د: مقالات فارسی ...
- 1) اکبری، منوچهر؛ علائی، سعید. بررسی محتوایی سفرنامه های عصر قاجار، ...
- 2) ایزدی مجد، نرگس. خراسان از دیدگاه سفرنامه نویسان اروپایی در ...
- 3) ایزانلو رمضانعلی ، معتمدی منصور، اشرف امامی علی.گونه شناسی زائران ...
- 4) بنی اقبال ناهید، حیدری آزاده. تحلیل محتوای سفرنامه های ترجمه ...
- 5) بهرام زاده، محمد؛ دادبخش، مسعود. سفرنامه هاو سفرنامه نویسان دوره ...
- 6) تقوی، احمد. بررسی فقهی حضور غیر مسلمانان در حرم ائمه(ع). ...
- 7) رسولی، احسان؛ اعتصام، ایرج؛ متین، مهرداد( 1399). سبک و تزیین ...
- 8) حسین زاده مهدی، رادمنش بهادر، واکاوی نسبت زیارت و گردشگری ...
- 9) خسرویانی، نگین؛ جوادی، شهره، معرفی و بازشناسی نقش اسلیمی در ...
- 10) عابدین پور جوشقانی، وحید، جایگاه خوشنویسی و خوشنویسان در جامعه ...
- 11) عبداللهی فرد، ابوالفضل؛ اولادقبا، شهریار؛ شکرپور، شهریار، تحلیل محتوایی کتیبه ...
- 12) عسکری نسیم ،خوانش ساختار معنایی و کالبدی حریم اماکن مقدس ...
- 13) دریکوندی رضا، خاکرند شکرالله. جایگاه بارگاه رضوی در منازعات سیاسی ...
- 14) دهقانی مهدی. پیشینیه تاریخی آستان قدس رضوی در دوره ...
- 15) صمدی، حبیب الله. جامع گوهرشاد یا هشتمین بنای زیبای جهان. ...
- 16) طاهری فرهاد. جلوه رضوی در مهمترین سفرنامه های غربیان در ...
- 17) فاطمی، شیماسادات(1393).نگرشی بر اماکن مقدس و متبرکه و آداب زیارت ...
- 13) قصابیان، محمدرضا.آیین غبار روبی در حرم رضوی، مشکوه. 1383، ...
- 14) قصابیان، محمدرضا. پیشینه قرائت قرآن در حرم رضوی،مشکوه. 1385،شماره:1صفحات84-100 ...
- 15) مخلصی، عباس. پژوهشی درباره ورود کفاربه حرم امامان(علیهم السلام)، ...
- بهمن 1396 صفحات 31-62. ...
- 16)میرزایف، عبدالغنی. تصویر شهر مشهد و حرم مطهر امام رضا ...
- الهیات و معارف اسلامی ، مشهد، پائیز 1353، شماره: 12. ...
- 17) نقدی ،رضا. قتلگاه، غسلگاه، قدمگاه و سجده گاه امام ...
- صفحات126-134. ...
- منابع لاتین ...
- Conolly. Arthur, 2002 Journey to the North of India through ...
- Afghanistan- (2 Vols.). London, Richard Bentley, 1834. Reprints: Elibron Classics. ...
- .Bailey, K. D. (1994). Typologies and Taxonomies: an introduction to ...
- Edward B. 1976. reprint edition. Journal of a Diplomat Three. ...
- .Basstt,J, 1886. Persia the land of the Imams A narrative ...
- .Vambery, Y2024. Journey to Holy Mashhad: Representation of Imam Reza's ...
- and His Pilgrims in Arminius Travelogu. [In Persian] ... نمایش کامل مراجع