تحلیل انتقادی جرایم مرتبط با رشوه در پرتوی عناوین راشی، مرتشی و رایش (با تاکید بر لایحه تعزیرات 1403)

پژوهش حاضر با محوریت بررسی جرم انگاری جرایم مرتبط با رشوه، شامل رشا، ارتشا و ریش، در نظام حقوق کیفری ایران و با تکیه بر مبانی فقهی و روایی، به تحلیل انتقادی ساختار تقنینی موجود و ارائه پیشنهادهایی برای اصلاح و ارتقای آن پرداخته است. روش تحقیق به کاررفته در این پایان نامه، توصیفی-تحلیلی و تحلیلی-انتقادی بوده و داده ها عمدتا بر پایه ی منابع کتابخانه ای و اسناد روزآمد گردآوری و بررسی شده است. در بخش نخست، به کلیات بحث، معناشناسی و اصطلاح شناسی، تاریخچه ی جرم انگاری و مباحث عام عنصر شناسی جرایم رشا و ارتشا پرداخته ایم. در بخش دوم به بیان ایرادات و واکاوی تحلیل های اساتید حقوق پیرامون مواد کنونی جرم انگاری جرایم مرتبط با رشوه پرداخته و مبانی فقهی و حقوقی رشا و ارتشا و نقاط قوت و ضعف قوانین فعلی، مورد واکاوی قرار گرفته است. در بخش سوم نیز جرم «ریش» به عنوان یکی از اشکال خاص معاونت، با رویکردی میان رشته ای در پرتو منابع فقهی و حدیثی از یک سو و قوانین موضوعه از سوی دیگر بررسی شده و ابعاد مفهومی، عناصر تشکیل دهنده و مجازات آن مورد ارزیابی انتقادی قرار گرفته است. یافته های تحقیق نشان می دهد که قانون گذار در بسیاری از موارد، بدون توجه کافی به مبانی فقهی- روایی، مبانی حقوقی و بعضا حتی نگارشی، اقدام به تنقیح قوانین و جرم انگاری نموده و همین امر منجر به بروز ابهامات مفهومی، تعارض تفسیری و کاستی در کارآمدی نظام کیفری شده است. هدف نهایی این پایان نامه ارائه پیشنهادهای مشخص برای اصلاح و بازنویسی مواد مرتبط در «لایحه تعزیرات 1403» است؛ به گونه ای که با مبانی فقهی هماهنگ، از دقت تقنینی لازم برخوردار و متناسب با نیازهای روز جامعه باشد. بدین سان، در بخش نتیجه گیری، برای هر یک از جرایم رشا، ارتشا و ریش، به ترتیب مواد اصلاحی پیشنهادی ارائه گردیده است.

کلیدواژه ها:

ارتشا ، راشی ، رائش ، ریش ، لایحه تعزیرات