تحلیل معناشناختی و کارکردهای حرف شرط «لو» در قرآن و حدیث با رویکردی نوین در علوم اسلامی

حرف شرط «لو» در زبان عربی، به رغم ظاهر ساده ی نحوی، دارای لایه های عمیق معنایی و کارکردهای گسترده ای در نظام فکری–زبانی قرآن و حدیث است. این پژوهش با روش توصیفی–تحلیلی و با تکیه بر منابع کتاب خانه ای، به بازخوانی کارکردهای این حرف در دو حوزه معناشناسی واژگانی و کاربردشناسی متون دینی پرداخته است. یافته ها نشان می دهد که «لو» تنها ابزاری برای بیان شرط ممتنع نیست، بلکه در بافت قرآن و حدیث، کارکردهایی چون «ابراز حسرت»، «تعلیل حکم»، «تاکید بر سنت های الهی»، «ترسیم سناریوهای تربیتی» و «ایجاد فضای تعلیمی–انذاری» را نیز بر عهده دارد. این مقاله با تحلیل تطبیقی کاربردهای «لو» در این دو منبع وحیانی، به بیان شباهت ها و تفاوت های کارکردی آن پرداخته و نشان می دهد که غفلت از این لایه های معنایی، به فهمی ناقص از مقاصد الهی منجر خواهد شد. نتایج پژوهش، ضرورت بازنگری در رویکردهای صرفا نحوی به ادوات شرطی و توجه به کارکردهای کلامی–بلاغی آن ها را آشکار می سازد.

کلیدواژه ها:

لو ، حروف شرط ، معناشناسی قرآن ، کاربردشناسی حدیث ، تحلیل تطبیقی ،