مدل سازی و تعیین آنومالی عنصر مس با استفاده از روش های نوین در کانسار مس مسگران، شرق ایران

محدوده معدنی مسگران در نقشه یک صد هزار سهل آباد، واقع در شهرستان سربیشه استان خراسان جنوبی دارای پتانسیل کانی زایی مس میباشد. در مطالعات اولیه صورت گرفته در اطراف شهرستان سربیشه، وجود آنومالی های مس به صورت حضور در لیستوینیت ها و توده های سولفیدی مورد تایید قرار گرفته است. علت انجام این بررسی ها وجود آثار استحصال مس در باستان بوده است. در این تحقیق علاوه بر بررسی های زمینشناسی، سنگشناسی و کانیزایی فلز مس به رفتار سنجی این عنصر نسبت به سایر عناصر و همچنین مختصات در ترانشه ها و عمق در گمانهها پرداخته شده است. یکی از روش های بسیار مهم و توسعه یافته جدید در رفتار سنجی، روش کا- میانگین که یک روش خوشه بندی بوده است. میتوان با خوشه بندی، کلیه نقاط بدست آمده در مدلسازی به تعداد گروه مورد نظر، ناحیه آنومال را نیز با این روش بارز نمود. نظر به اهمیت فلز مس و امکان وجود آن در اطراف محدوده معدنی مسگران بررسی های دورسنجی دقیقی با داده های ماهواره استر انجام گرفت و نواحی امید بخش با توجه به محدودهی اصلی که اطلاعات آن موجود است اعتبار سنجی و شناسایی شد. روش کا-میانگین در بحث سنجش از دور نیز مورد استفاده و بررسی قرار گرفته است. مدلسازی عمقی و مدلسازی سطحی کانسار با گمانه های موجود در مرحله اکتشافات اولیه و تفصیلی و چند ترانشه در دسترس و همچنین نقشه یک صد هزارم ژئوشیمیایی سهل آباد به چندین روش برپایه زمین آمار (ترسیم واریوگرام ها و درونیابی های مختلفی چون کریجینگ، نقاط نزدیک، عکس فاصله وزندار و ...) انجام گرفت. با استفاده از روش های کلاسیک و همچنین روش های نوینی چون بررسی فرکتالی حدود آستانه معرفی شدند. همچنین روش های دیگری چون آنالیز مولفه های اصلی و آنالیز فاکتوری جهت تعیین نواحی آنومال سطحی برای بارز سازی در نقشه یک صد هزارم سهل آباد استفاده گردیدند. با روش شبکه عصبی مصنوعی غلظت عنصر مس مورد پیشبینی قرار گرفت و همچنین روش جدیدی نیز تحت عنوان روش "خوشه بندی عصبی - فازی تعداد میانگین وایازی" که روشی برای تعیین آنومالی/زمینه بودن نمونه های جدید اضافه شده به نمونه های قدیمی است معرفی گردید.

کلیدواژه ها:

آنومالی مس ، کانسار مسگران ، دورسنجی ، روش فرکتال ، زمین آمار ، هوش مصنوعی