توسعه و اعتبار مفهومی مدل بومی تحول دیجیتال در سازمان های عمومی شهری ایران: تلفیق رهبری تحول دیجیتال، شایستگی انسانی، کاربرمحوری، ارزش عمومی و حکمرانی هوش مصنوعی

تحول دیجیتال در سازمان های عمومی از یک اقدام فناورانه به فرایندی چند لایه و پیچیده در سطوح مدیریتی، سازمانی و اجتماعی تبدیل شده است. هدف این مقاله، توسعه و اعتبار مفهومی یک مدل بومی برای تبیین تحول دیجیتال در سازمان های عمومی شهری ایران است. پژوهش حاضر با اتکا به چارچوب نظری Haug، Dan و Mergel درباره «تغییر دیجیتال زاده» در بخش عمومی، و با بهره گیری از ادبیات به روز درباره رهبری تحول دیجیتال، نقش مدیران میانی، شایستگی و آمادگی کارکنان، کاربر محوری و نسبت آن با ارزش های عمومی، مدیریت ارزش عمومی، حکمرانی داده، هوش مصنوعی و اعتماد عمومی، یک مدل مفهومی توسعه می دهد. روش پژوهش از نوع مرور یکپارچه و سنتز مفهومی است و بر مبنای منابع علمی معتبر و اسناد سیاستی به روز، به ویژه گزارش ها و اسناد OECD در فاصله 2023 تا 2026، انجام شده است. بر اساس تحلیل انجام شده، مدلی هفت لایه پیشنهاد می شود که در آن محرک های محیطی بر آمادگی و ظرفیت سازمانی اثر می گذارند و این اثر از طریق رهبری تحول دیجیتال، شایستگی انسانی، نقش مدیران میانی، مشارکت ذی نفعان و کاربرمحوری به تغییر دیجیتال زاده منجر می شود. در این مدل، تحول دیجیتال تدریجی به عنوان مسیر غالب تغییر در نظر گرفته شده و تغییرات انباشتی می توانند در گذر زمان به پیامدهای تحول آفرین منتهی شوند. برخلاف رویکردهای فناوری محور، فناوری های نوظهور و هوش مصنوعی در این مدل علت مستقل تحول تلقی نمی شوند، بلکه اثربخشی آن ها وابسته به حکمرانی داده، مهارت نیروی انسانی، شفافیت، پاسخگویی و اعتماد عمومی است. پیامدهای مدل در سه سطح شامل عملکرد و ساختار سازمانی، کیفیت و دسترس پذیری خدمات، و ارزش عمومی و اعتماد شهروندان تعریف شده اند. از آنجا که داده میدانی در این پژوهش گردآوری نشده است، مدل ارائه شده از نظر مفهومی اعتبار یافته و برای آزمون تجربی در پژوهش های بعدی مناسب است. پیشنهاد می شود این مدل در مراحل بعد با روش دلفی و سپس با مدل سازی معادلات ساختاری در سازمان های عمومی شهری ایران آزمون شود.

کلیدواژه ها:

تحول دیجیتال ، تغییر دیجیتال زاده ، رهبری تحول دیجیتال ، شایستگی دیجیتال ، کاربرمحوری ، ارزش عمومی ، حکمرانی هوش مصنوعی ، سازمان های عمومی شهری.