تحلیل و بررسی ویرایشی ترجمه های رمان در دوره قاجار( با تاکید بر مطالعه کتاب های حاجی بابای اصفهانی، کنت مونت کریستو، اتلو)

ترجمه در ایران مانند دیگر سرزمین ها، ریشه ای تاریخی دارد. بشر همواره در راستای گسترش علم، دانش و فنون، از ترجمه یاری جسته است. ایران در زمینه ترجمه ادوار گوناگونی را پشت سر نهاده و امر ترجمه دستخوش فراز و فرودهایی بوده است. یکی از مهم ترین ادوار تاریخی در زمینه ترجمه، دوره قاجار است. توجه به این مهم تاثیرات مستقیم فرهنگی، سیاسی و اجتماعی داشته است. باتوجه به اهمیت ترجمه در این دوران، در پژوهش حاضر به تحلیل و بررسی زبانی و ویرایشی ترجمه های رمان در دوره قاجار(با تاکید بر مطالعه کتاب های حاجی بابای اصفهانی، کنت مونت کریستو، اتلو) پرداخته شده است و در صدد بوده ایم علاوه بر نشان دادن ویژگی های زبانی این ترجمه ها، میزان توجه ترجمه های مذکور را به رعایت معیارهای درست نویسی نشان دهیم. نتایج پژوهش نشان می دهد که در هر کدام از این کتاب ها، معیارهای درست نویسی متفاوت بوده است. استفاده از اصطلاحات عربی در ترجمه "کنت مونت کریستو" بسامد زیادی دارد. در ترجمه "حاجی بابای اصفهانی" نیز از اصطلاحات عربی استفاده شده است؛ اما در ترجمه "اتلو" به صورت مشهودی از اصطلاحات عربی کمتر استفاده شده است. اصطلاحات ترکی تنها در ترجمه "حاجی بابای اصفهانی" دیده شده است. در ترجمه "کنت مونت کریستو"، شاهد ابهاماتی در جملات هستیم تا جایی که درک مفهوم جمله دشوار می شود. استفاده از وجه وصفی در رمان «کنت مونت کریستو» به نسبت رمان"حاجی بابای اصفهانی" فراوان یافت می شود. استفاده از ویژگی های زبانی و دستوری قدیم در ترجمه "کنت مونت کریستو" در مقایسه با دو کتاب دیگر پربسامدتر است. در ترجمه"حاجی بابای اصفهانی" و "اتلو" شاهد استفاده از ضرب المثل های فارسی هستیم.

کلیدواژه ها:

ویرایش ، ترجمه رمان ، دوره قاجار ، حاجی بابا اصفهانی ، کنت مونت کریستو ، اتلو