هوش مصنوعی انسان محور: از الگوریتم های قدرتمند تا آینده ای قابل اعتماد، شفاف و سودمند برای انسان

هوش مصنوعی در دهه اخیر از یک فناوری تخصصی به زیرساختی عمومی برای تصمیم گیری، تولید محتوا، تحلیل داده و اتوماسیون تبدیل شده است. در کنار فرصت های بزرگ، این فناوری چالش هایی جدی نیز ایجاد کرده است؛ از جمله سوگیری الگوریتمی، کاهش شفافیت، تهدید حریم خصوصی، وابستگی بیش از حد به سامانه های خودکار، و دشواری های مربوط به اعتماد و پاسخ گویی. این مقاله با رویکرد مروری-تحلیلی، مفهوم هوش مصنوعی انسان محور را بررسی می کند و نشان می دهد که آینده پایدار هوش مصنوعی نه فقط در افزایش توان محاسباتی، بلکه در هم راستا کردن سامانه ها با ارزش های انسانی، زمینه استفاده، و کنترل انسانی نهفته است. برای این منظور، ادبیات علمی معتبر درباره اخلاق هوش مصنوعی، اعتماد، توضیح پذیری، و طراحی انسان محور مرور شد. نتایج نشان می دهد که سامانه های هوش مصنوعی زمانی موثرتر و پذیرفتنی تر هستند که علاوه بر دقت فنی، معیارهایی مانند شفافیت، قابلیت توضیح، عدالت، و نظارت انسانی را نیز برآورده کنند. این مقاله استدلال می کند که انسان محوری در هوش مصنوعی یک انتخاب تزئینی نیست، بلکه شرط اصلی پذیرش اجتماعی، کارایی بلندمدت، و مسئولیت پذیری علمی و صنعتی است.

کلیدواژه ها:

شفافیت الگوریتمی ، هوش مصنوعی ، هوش مصنوعی انسان محور