مدل یابی معادلات ساختاری احساس تنهایی و ادراک درد با نقش میانجی گری ابعاد خستگی در بین افراد مبتلاء به دردهای مزمن (مورد مطالعه: شهرستان شهریار)

چکیده زمینه و هدف: دردهای مزمن از مهم ترین چالش های سلامت هستند که علاوه بر پیامدهای جسمانی، با عوامل روان شناختی و اجتماعی متعددی در ارتباط اند. در این میان، احساس تنهایی و ابعاد خستگی از متغیرهایی هستند که می توانند در تجربه و تشدید ادراک درد نقش داشته باشند. پژوهش حاضر با هدف مدل یابی معادلات ساختاری احساس تنهایی و ادراک درد با نقش میانجی گری ابعاد خستگی در میان افراد مبتلا به دردهای مزمن در شهرستان شهریار انجام شد. روش کار: این پژوهش از نوع توصیفی–همبستگی و در قالب مدل یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل تمامی افراد مبتلا به دردهای مزمن مراجعه کننده به مراکز درمانی شهرستان شهریار در سال 1404 و 1405 بود. نمونه گیری به روش خوشه ای چندمرحله ای انجام شد و بر اساس جدول کرجسی و مورگان و الزامات مدل یابی معادلات ساختاری، 384 نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزارهای گردآوری داده ها شامل مقیاس احساس تنهایی UCLA، پرسشنامه درد مک گیل، پرسشنامه چندبعدی خستگی و پرسشنامه اطلاعات جمعیت شناختی بود. داده ها با استفاده از نرم افزارهای SPSS نسخه 29 و AMOS نسخه 29 تحلیل شدند. در سطح توصیفی، شاخص های آماری توصیفی محاسبه شد و در سطح استنباطی، آزمون کلموگروف–اسمیرنوف، لون، همبستگی پیرسون، رگرسیون چندگانه و مدل یابی معادلات ساختاری به کار رفت. نتایج: یافته ها نشان داد که بین ابعاد خستگی و احساس تنهایی و نیز بین ابعاد خستگی و ادراک درد رابطه معنادار وجود دارد. همچنین بین احساس تنهایی و ادراک درد نیز رابطه معنادار مشاهده شد. نتایج مدل معادلات ساختاری نشان داد که ابعاد خستگی نقش میانجی گری معناداری در رابطه بین احساس تنهایی و ادراک درد ایفا می کنند. افزون بر این، احساس تنهایی و ابعاد خستگی توان پیش بینی ادراک درد را در افراد مبتلا به دردهای مزمن داشتند. شاخص های برازش مدل نیز در سطح مطلوب قرار داشتند. نتیجه گیری: بر اساس یافته های پژوهش، احساس تنهایی و ابعاد خستگی از متغیرهای مهم در تبیین ادراک درد در افراد مبتلا به دردهای مزمن هستند و این متغیرها به صورت مستقیم و غیرمستقیم با تجربه درد ارتباط دارند. بنابراین، در کنار مداخلات پزشکی، توجه به عوامل روان شناختی و اجتماعی، به ویژه کاهش احساس تنهایی و مدیریت خستگی، می تواند در کاهش ادراک درد و بهبود وضعیت این بیماران موثر باشد.

کلیدواژه ها:

احساس تنهایی ، ادراک درد ، خستگی ، ابعاد خستگی ، درد مزمن ، مدل یابی معادلات ساختاری ، میانجی گری.