مرور نظام مند کاربردهای هوش مصنوعی در آموزش و ترویج کشاورزی پایدار: فرصت ها، چالش ها و چشم انداز آینده

تحولات شتابان فناوری های نوین، شیوه تولید، انتقال و بهره گیری از دانش در بخش کشاورزی را دستخوش تغییر کرده است. در این میان، هوش مصنوعی به عنوان یکی از مهم ترین فناوری های نوظهور، ظرفیت قابل توجهی برای بهبود فرایندهای آموزشی، توسعه خدمات ترویجی، تسهیل دسترسی کشاورزان به اطلاعات و پشتیبانی از تصمیم گیری دارد. اهمیت این موضوع در شرایطی افزایش می یابد که کشاورزی با چالش هایی همچون تغییرات اقلیمی، محدودیت منابع آب و خاک، افزایش تقاضای غذایی و ضرورت حرکت به سوی الگوهای پایدار تولید مواجه است. پژوهش حاضر با هدف بررسی نظام مند مطالعات انجام شده درباره کاربرد هوش مصنوعی در آموزش و ترویج کشاورزی و شناسایی فرصت ها، چالش ها و الزامات بهره گیری از این فناوری در راستای کشاورزی پایدار انجام شده است. در این مطالعه، مطالعات علمی مرتبط با موضوع بر اساس معیارهای مشخص شناسایی و بررسی شده و یافته های آنها با رویکرد تحلیل موضوعی مورد مقایسه و ترکیب قرار گرفته است. بررسی مطالعات نشان می دهد که هوش مصنوعی می تواند در زمینه هایی همچون ارائه خدمات مشاوره ای، تولید و ارائه محتوای آموزشی، شخصی سازی توصیه های کشاورزی، تحلیل اطلاعات، پشتیبانی از تصمیم گیری و تسهیل ارتباط میان کشاورزان و نظام ترویج مورد استفاده قرار گیرد. در مقابل، چالش هایی نظیر شکاف دیجیتال، محدودیت زیرساخت ها، پایین بودن سطح سواد دیجیتال، کیفیت و اعتبار داده ها، حفظ حریم خصوصی، اعتماد کاربران و احتمال کاهش تعاملات انسانی از مهم ترین محدودیت های شناسایی شده هستند. در مجموع، نتایج نشان می دهد که بهره گیری اثربخش از هوش مصنوعی در آموزش و ترویج کشاورزی مستلزم رویکردی انسان محور، مشارکتی، بومی و عادلانه است و این فناوری بیش از آنکه جایگزین مروجان و کارشناسان باشد، می تواند به عنوان ابزاری برای تقویت توانمندی آنان و افزایش دسترسی کشاورزان به دانش و خدمات تخصصی مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، آموزش کشاورزی ، ترویج کشاورزی ، کشاورزی پایدار ، خدمات مشاوره ای کشاورزی ، تحول دیجیتال کشاورزی