تاثیر احساس تنهایی سازمانی بر سلامت روان کارکنان: نقش میانجی سرمایه روان شناختی و نقش تعدیل گر معنای کار در شرکت های فناورانه ایران

هدف: پژوهش حاضر با هدف تبیین مدل ساختاری تاثیر احساس تنهایی سازمانی بر سلامت روان کارکنان شرکت های فناورانه ی ایران، با درنظرگرفتن نقش میانجی سرمایه ی روان شناختی و نقش تعدیل گر معنای کار، در چارچوب نظری مدل تقاضاها–منابع شغلی (JD-R) انجام شد. روش: این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت توصیفی-همبستگی است. جامعه ی آماری شامل کارکنان شرکت های فناورانه (استارتاپ ها، شرکت های دانش بنیان و شرکت های فعال در حوزه ی فناوری اطلاعات) بود که از میان آن ها 250 نفر به روش نمونه گیری هدفمند–گلوله برفی انتخاب شدند. داده ها از طریق پرسشنامه های استاندارد تنهایی سازمانی (OLQ)، سرمایه ی روان شناختی (PCQ-24)، معنای کار (WAMI-10) و سلامت عمومی (GHQ-28) گردآوری و با روش مدل سازی معادلات ساختاری مبتنی بر حداقل مربعات جزئی (PLS-SEM) در نرم افزار SmartPLS 4 تحلیل شدند. یافته ها: نتایج نشان داد تنهایی سازمانی بر سلامت روان (β = −0/38؛ p < 0/01) و بر سرمایه ی روان شناختی (β = −0/32؛ p < 0/01) تاثیر منفی معنادار دارد. سرمایه ی روان شناختی نیز اثر مثبت معناداری بر سلامت روان نشان داد (β = +0/44؛ p < 0/01). تحلیل میانجی گری با روش بوت استرپ 5000 نمونه ای، نقش میانجی جزئی سرمایه ی روان شناختی در رابطه ی میان تنهایی سازمانی و سلامت روان را تایید کرد (اثر غیرمستقیم: β = −0/14؛ 95٪ CI [−0/19، −0/09]). همچنین، معنای کار هم رابطه ی منفی میان تنهایی سازمانی و سلامت روان را تضعیف کرد (β اثر تعاملی = +0/18؛ p < 0/01) و هم رابطه ی مثبت میان سرمایه ی روان شناختی و سلامت روان را تقویت کرد (β اثر تعاملی = +0/15؛ p < 0/01). مدل نهایی 52 درصد از واریانس سلامت روان کارکنان را تبیین می کند. نتیجه گیری: یافته های پژوهش، نقش حیاتی منابع روان شناختی مثبت (سرمایه ی روان شناختی و معنای کار) را در محافظت از سلامت روان کارکنان در برابر آثار مخرب تنهایی سازمانی تایید می کند. این نتایج اهمیت طراحی مداخلات سازمانی هدفمند، شامل تقویت سرمایه ی روان شناختی از طریق آموزش های ساختاریافته و ارتقای معنای کار از طریق بازطراحی شغل، را در شرکت های فناورانه ی ایران آشکار می سازد.``

کلیدواژه ها:

تنهایی سازمانی ، سرمایه ی روان شناختی ، معنای کار ، سلامت روان ، مدل تقاضاها–منابع شغلی