بررسی اثربخشی درمان شناختی-رفتاری گروهی بر کاهش استرس و بهبود خودکارآمدی در جوانان عضو موسسات مردم نهاد شهر یزد

دوره جوانی، به عنوان مرحله ای بحرانی از گذار زندگی، اغلب با چالش های مهم هویتی، تحصیلی و شغلی همراه است که می تواند به طور قابل توجهی سطح استرس را افزایش دهد. در این میان، خودکارآمدی به عنوان یک سازه روان شناختی کلیدی، نقش مهمی در نحوه مقابله و سازگاری افراد با فشارهای روانی ایفا می کند. هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی درمان شناختی–رفتاری گروهی (CBT) بر کاهش استرس و بهبود خودکارآمدی در میان جوانان عضو سازمان های مردم نهاد (NGOها) در شهر یزد بود. این پژوهش با استفاده از طرح نیمه آزمایشی از نوع پیش آزمون–پس آزمون با گروه کنترل انجام شد. جامعه آماری شامل تمامی جوانان فعال در سازمان های مردم نهاد شهر یزد بود. نمونه ای به حجم 30 نفر با استفاده از روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل گمارده شدند. گروه آزمایش در 9جلسه درمان شناختی–رفتاری گروهی شرکت کردند، در حالی که گروه کنترل هیچ مداخله ای دریافت نکرد. داده ها با استفاده از پرسشنامه استرس ادراک شده، توسط کوهن و همکاران، 1983 ساخته شده است و پرسشنامه خودکارآمدی عمومی شرر GSE-17 توسط شرر، مادوکس، مرکاندانت، پرنتیک-دون، جاکوبس و راجرز (1982) جمع آوری و با روش تحلیل کوواریانس (ANCOVA) تحلیل شدند. نتایج نشان داد که مداخله درمان شناختی–رفتاری گروهی به طور معناداری نمرات استرس را کاهش داده و سطح خودکارآمدی را در گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل افزایش داده است (p<0.05). یافته ها نشان می دهد که این رویکرد درمانی از طریق اصلاح الگوهای فکری ناکارآمد و تقویت مهارت های مقابله ای، در تنظیم هیجانی و ارتقای توانمندی های روان شناختی جوانان بسیار موثر است. بنابراین، به کارگیری مداخلات مبتنی بر CBT در سازمان های مردم نهاد و مراکز مشاوره به عنوان راهبردی عملی برای توانمندسازی روان شناختی جوانان توصیه می شود.

کلیدواژه ها:

درمان شناختی–رفتاری گروهی ، سازمان های مردم نهاد ، استرس ، خودکارآمدی