ارائه یک چارچوب جامع ارزیابی ریسک برای مهاجرت سازمان ها به رمزنگاری پسا کوانتومی (PQC)

ظهور رایانه های کوانتومی با توانایی پردازش در مقیاس بزرگ، تهدیدی وجودی برای سیستم های رمزنگاری کلید عمومی (مانند RSA و ECC) محسوب می شود. الگوریتم شور (Shor’s Algorithm) می تواند این سیستم ها را در زمان چندجمله ای بشکند و امنیت داده های حساس را در سطح جهانی به خطر بیندازد. در پاسخ به این تهدید، موسسه ملی استاندارد و فناوری آمریکا (NIST) الگوریتم های رمزنگاری پسا کوانتومی (PQC) را استانداردسازی کرده است. با این حال، فرآیند انتقال از سیستم های سنتی به PQC تنها یک به روزرسانی نرم افزاری ساده نیست، بلکه یک چالش سیستمی عمیق با ریسک های عملیاتی، امنیتی و مالی گسترده است. این مقاله یک «چارچوب ارزیابی ریسک مهاجرت» را پیشنهاد می دهد که به سازمان ها کمک می کند تا فرآیند گذار به PQC را مدیریت کنند. این چارچوب چهار مرحله ای شامل: شناسایی دارایی های رمزنگاری (CBOM)، مدل سازی تهدیدات (به ویژه تهدید «اکنون ذخیره کن، بعدا رمزگشایی کن» یا HNDL)، ارزیابی و اولویت بندی ریسک بر اساس قضیه مسکا (Mosca’s Theorem) و در نهایت تدوین استراتژی کاهش ریسک با رویکرد چابکی رمزنگاری (Crypto-Agility) است. نتایج نشان می دهد که استفاده از این چارچوب می تواند از اختلال در خدمات حیاتی جلوگیری کرده و نقشه راهی امن برای عصر کوانتومی فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

رمزنگاری پسا کوانتومی (PQC) ، رایانش کوانتومی ، ارزیابی ریسک ، چابکی رمزنگاری ، مهاجرت امنیتی ، الگوریتم شور.