فرصتها و آسیبهای آموزش شیمی با هوش مصنوعی

آموزش شیمی به دلیل ماهیت مفهومی، انتزاعی و آزمایشگاهی خود، همواره با چالش های متعددی از جمله محدودیت امکانات آزمایشگاهی، کمبود منابع آموزشی استاندارد، خطرات ایمنی و دشواری انتقال مفاهیم پیچیده به زبان ساده روبه رو بوده است. این چالش ها در نظام آموزشی ایران نیز به طور قابل توجهی مشاهده می شود و ضرورت بهره گیری از رویکردهای نوین آموزشی را دوچندان می سازد. هدف: هدف این مقاله تحلیل جامع فرصت ها و آسیب های به کارگیری هوش مصنوعی در آموزش شیمی و بررسی نقش این فناوری در بهبود فرآیند یاددهی–یادگیری، همراه با ارائه شواهد تجربی و آموزشی از مطالعات پیشین است. روش پژوهش: روش پژوهش از نوع مروری–تحلیلی بوده و با بررسی منابع معتبر داخلی و بین المللی، مقالات علمی، گزارش های آموزشی و نمونه های موردی مرتبط با کاربرد هوش مصنوعی در آموزش شیمی انجام شده است. یافته ها: یافته ها نشان می دهد که هوش مصنوعی می تواند با شخصی سازی مسیر یادگیری، فراهم سازی شبیه سازی های ایمن آزمایشگاهی، ارائه بازخورد فوری و تسهیل تحلیل داده های آموزشی، به بهبود درک مفاهیم شیمی و افزایش انگیزش یادگیرندگان کمک کند. با این حال، چالش هایی نظیر کاهش تعامل انسانی، وابستگی بیش از حد به فناوری، سوگیری الگوریتمی و ملاحظات اخلاقی و امنیت داده ها نیز در استفاده از این فناوری قابل توجه است. نتیجه گیری: نتایج نشان می دهد استفاده هدایت شده، آگاهانه و هدفمند از هوش مصنوعی، در کنار حفظ نقش محوری معلم و تلفیق آن با روش های سنتی آموزشی، می تواند به ارتقای معنادار کیفیت آموزش شیمی و بهبود یادگیری مفهومی دانش آموزان منجر شود.

کلیدواژه ها:

آموزش شیمی ، هوش مصنوعی ، یادگیری شخصیسازیشده ، اخلاق آموزشی