تاثیر استفاده از هوش مصنوعی بر یادگیری و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان

چکیده یادگیری مفهومی در درس شیمی به دلیل ماهیت انتزاعی مفاهیم و نیاز به تجسم چندسطحی، همواره یکی از چالشهای اصلی آموزش علوم بوده است. پژوهشهای حوزه علوم یادگیری نشان داد که روشهای سنتی مبتنی بر سخنرانی، در ایجاد درک عمیق و پایدار ناکارآمد هستند (Mayer, 2020). در سالهای اخیر، ابزارهای هوش مصنوعی آموزشی با فراهمسازی امکاناتی همچون شبیهسازهای سهبعدی، انیمیشنهای تعاملی، بازخورددهی فوری و مسیرهای یادگیری شخصیسازیشده، فرصت بازطراحی محیطهای یادگیری را فراهم کردهاند (Holmes et al., 2019). هدف این اقدام پژوهی بررسی تاثیر ادغام هدفمند ابزارهای هوش مصنوعی بر یادگیری مفهومی دانشآموزان در درس شیمی بود. پژوهش با رویکرد ترکیبی (کمی–کیفی) و طی یک چرخه کامل اقدامپژوهی شامل برنامهریزی، اقدام، مشاهده و بازاندیشی انجام شد. دادهها از طریق پیشآزمون و پسآزمون، مشاهده نظاممند، مصاحبه نیمهساختاریافته و تحلیل تکالیف گردآوری گردید. نتایج نشان داد که استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی موجب افزایش معنادار یادگیری مفهومی، بهبود مشارکت شناختی و کاهش اضطراب یادگیری دانشآموزان شد (محمدی، 1401). میانگین نمرات پیشآزمون از 10٫95 به 13٫90 افزایش یافت که نشاندهنده بهبود 2٫95 نمرهای (حدود 27٪) است. این یافتهها تاکید میکند که ادغام هوشمندانه فناوریهای مبتنی بر هوش مصنوعی، در چارچوب علوم یادگیری، میتواند کیفیت فرایند یاددهی–یادگیری شیمی را به طور معناداری ارتقا دهد (UNESCO, 2023).

کلیدواژه ها:

اقدام پژوهی ، یادگیری مفهومی ، هوش مصنوعی آموزشی ، شبیهساز سهبعدی ، چتبات آموزشی ، بار شناختی ، یادگیری چندرسانهای ، آموزش شیمی