ارزیابی جایگزینی چمن با گیاهان پوششی مقاوم به خشکی با هدف کاهش مصرف آب در فضای سبز شهری (مطالعه موردی: شهر تبریز)

بحران کمبود آب و کاهش منابع قابل اتکا، ضرورت بازنگری در الگوی توسعه و نگهداری فضای سبز شهری را افزایش داده است. یکی از محورهای مهم این بازنگری، کاهش وابستگی به پوشش های گیاهی پرمصرف، به ویژه چمن، و استفاده هدفمند از گونه های پوششی، درختچه ای و بومی سازگار با شرایط خشک و نیمه خشک است. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی–تحلیلی و با اتکا به گزارش پژوهشی مبنا، امکان و الزامات جایگزینی بخشی از سطوح چمن با گیاهان کم آب بر را بررسی می کند. در این بررسی، وضعیت بحران آب، ویژگی های چمن، خصوصیات گیاهان پوششی و بومی، راهکارهای مدیریت آبیاری و معیارهای انتخاب گونه مورد توجه قرار گرفته است. نتایج نشان می دهد که جایگزینی باید به صورت مرحله ای و متناسب با کارکرد فضا انجام شود؛ به گونه ای که چمن در فضاهای دارای کارکرد ورزشی و تجمعی حفظ شود و در فضاهای کم تردد، رفیوژها، حاشیه ها و برخی سطوح منظرین، گونه های مقاوم به خشکی در اولویت قرار گیرند. همچنین، ترکیب کاهش نیاز آبی گیاه با استفاده از روش های مناسب آبیاری، آب های جایگزین، اصلاح خاک و انتخاب گونه های بومی می تواند اثربخشی برنامه را افزایش دهد.

کلیدواژه ها:

فضای سبز شهری ، چمن ، گیاهان پوششی ، گیاهان بومی ، خشکی ، صرفه جویی آب ، تبریز