اقوال و چونگی دلالت جملهی خبریه بر وجوب در اصول فقه

دلالت جمله ی خبریه بر وجوب، یکی از مباحث دقیق و پرچالش در اصول فقه شیعه است که از منظر نحوه ی ظهور، نوع دلالت، و مبنای حجیت، مورد اختلاف اصولیان قرار گرفته است. این مقاله با بررسی اقوال برجسته ترین اصولیان، از جمله آخوند خراسانی، امام خمینی، محقق نائینی، و آقا ضیاء عراقی، به تحلیل مبانی برخی اصولیان مانند آخوند خراسانی، ظهور جمله ی خبریه در مقام انشاء .مختلف در فهم این دلالت میپردازدرا عرفی و حتی آکدتر از صیغهی امر دانستهاند، در حالیکه نائینی آن را مجمل و نیازمند قرینه لفظی میداند . امام خمینی با تاکید بر قرائن عرفی و مقام تشریع، ظهور در وجوب را قابل پذیرش میداند، و آقا ضیاء با در این مقاله، ضمن تبیین معیارهای تشخیص مقام .رویکرد برهانی، دلالت را نه عرفی بلکه عقلی میخواندانشاء، به نقش سیره عقلاء، قرائن عرفی، و ساختار جمله در تعیین نوع دلالت پرداخته شده و تفاوت این دلالت با دلالت صیغه ی امر بررسی گردیده است. نتیجه گیری مقاله نشان میدهد که فهم دقیق از جملهی خبریه در مقام تشریع، نیازمند تلفیق نگاه عرفی، عقلی، و سیاقی است و در مواردی میتواند مبنای استنباط حکم الزامی قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

جمله خبریه ، وجوب ، دلالت ، استنباط ، جمله انشائیه