واکاوی چرایی ناتوانی دانش آموزان در آموزه نگارش بر پایه دیدگاه دبیران زبان و ادبیات فارسی

درس انشا یا نگارش، یکی از مهم ترین دروس در نظام آموزش و پرورش است. و مهم ترین عامل تقویت مهارت نوشتاری دانش آموزان به حساب می آید. پژوهش حاضر با هدف واکاوی چرایی ناتوانی دانش آموزان در آموزه نگارش برپایه دیدگاه دبیران زبان و ادبیات فارسی انجام شده است. این پژوهش با رویکرد کیفی و به روش تحلیل مضمون انجام گرفت. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با پانزده نفر از استادان دانشگاه فرهنگیان و دبیران زبان و ادبیات فارسی استان همدان، کرمانشاه و شهرستان کنگاور گردآوری و تحلیل شد. یافته های پژوهش نشان داد که مهم ترین عامل ضعف دانش آموزان در خلق انشا ضعف علمی است که دربردارنده سه مولفه اصلی قطع ارتباط میان دانش آموزان، معلمان و مولفان، ضعف دانش آموزان و معلمان و نواقص کتاب درسی بود. ضعف دانش آموزان در بازآفرینی، بازگردانی و بازنویسی نیز عمدتا ناشی از ضعف برنامه ای و متاثر از قطع ارتباط میان دانش آموزان و کتاب و ضعف در ارائه مناسب محتوای کتاب به دانش آموزان بود. همچنین، ضعف ارتباطی مهم ترین عامل ناتوانی دانش آموزان در یافتن معنی داستان، شعر و قطعه ادبی بود که از ضعف ارتباط میان دانش آموزان و معلمان و نواقص محیط آموزشی ناشی می شد. در زمینه نگارش علمی (مقاله نویسی) و نامه نگاری نیز ضعف ماهیتی به عنوان مضمون اصلی شناسایی شد که ریشه در ضعف کار و ضعف های اساسی و ساختاری داشت. نتایج پژوهش نشان می دهد: ناتوانی دانش آموزان در آموزه نگارش پدیده ای چندبعدی است. از این رو، بهبود آموزش نگارش مستلزم بازنگری همزمان در محتوای کتاب های درسی، روش های آموزشی، ارتباط میان عناصر آموزشی و شرایط محیط یادگیری است.

کلیدواژه ها:

نگارش خلاق ، بازآفرینی ، داستان ، نگارش علمی ، نگارش رسمی