ارائه راهکارهایی برای پیاده سازی و ارزیابی ساحت های تربیتی شش گانه در سند تحول بنیادین جهت بالندگی دانش آموزان

سند تحول بنیادین آموزش و پرورش بر تحقق تربیت تمام ساحتی و بالندگی دانش آموزان تاکید دارد، اما پیاده سازی آن در مدارس با چالش هایی مواجه است. این پژوهش با هدف ارائه ی راهکارهایی برای پیاده سازی و ارزیابی ساحت های شش گانه در جهت بالندگی دانش آموزان انجام شده است. پژوهش از نوع کاربردی و با روش توصیفی- تحلیلی انجام شده است. داده ها با روش کتابخانه ای- اسنادی و از طریق تحلیل محتوای اسناد بالادستی، کتب و مقالات مرتبط گردآوری شد. جامعه ی پژوهش شامل کلیه اسناد و منابع مرتبط بوده و نمونه گیری به روش هدفمند انجام گرفته است. یافته ها چهار چالش اصلی را نشان داد: شکاف میان برنامه ی درسی و عمل تربیتی، سلطه ی آزمون محوری و تمرکز بر آموزش نظری، ضعف در آموزش و توانمندسازی معلمان و فقدان شاخص های کیفی برای ارزیابی ساحت ها. در پاسخ، راهکارهای عملیاتی برای هر یک از ساحت های شش گانه در قالب جداول حوزه محور همراه با مجریان و زمان اجرا ارائه شد. همچنین راهکارهای توانمندسازی معلمان (آموزش ضمن خدمت و بازنگری در برنامه های تربیت معلم) و راهکارهای تلفیق برنامه ی درسی طراحی گردید. الگوی ارزشیابی کیفی و مدرسه محوری شامل سه مولفه اصلی طراحی شد: 1) شاخص های کیفی (24 شاخص برای شش ساحت)، 2) ابزارهای گردآوری داده (پورتفولیوی تربیتی، مشاهده ی نظام مند، خودارزیابی، ارزیابی همتا، پروژه و مصاحبه) و 3) فرآیند اجرای پنج گامی (تشکیل پورتفولیو، مشاهده و ثبت رویدادها، خودارزیابی و تامل، بازخورد توصیفی، جلسه های سه جانبه دانش آموز- معلم- والدین). نتایج نشان می دهد تحقق تربیت تمام ساحتی نیازمند نگرش کل نگر، توانمندسازی معلمان، تلفیق ساحت ها در برنامه ی درسی و طراحی نظام ارزشیابی کیفی است. الگوی پیشنهادی می تواند به عنوان چارچوبی عملی برای حرکت از آموزش محوری به سوی تربیت محوری و نیل به بالندگی دانش آموزان مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

سند تحول بنیادین ، ساحت های تربیتی شش گانه ، بالندگی دانش آموزان ، پیاده سازی ، ارزشیابی کیفی.