غرب ستیزی و سیاست خارجه جمهوری اسلامی

غرب ستیزی یکی از مولفه های اساسی گفتمان سیاسی ایران، به ویژه پس از انقلاب اسلامی 1357، به شمار می رود. این مقاله به ریشه های تاریخی و فکری این نگاه و تاثیر آن بر سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران می پردازد و نقش عواملی مانند تحولات سوریه، محور مقاومت، عملیات هفت اکتبر، پیمان ابراهیم و تغییرات منطقه ای را در شکل دهی به رویکرد ایران بررسی می کند. همچنین سیاست خارجی ایران در دوران های مختلف ریاست جمهوری، از هاشمی رفسنجانی تا دولت چهاردهم پزشکیان، با تاکید بر مذاکره، دیپلماسی و تعامل با غرب تحلیل شده است. یافته ها نشان می دهد که سیاست خارجی ایران همواره میان دو محور «مذاکره و کاهش تنش» و «حفظ نفوذ منطقه ای و حمایت از محور مقاومت» در نوسان بوده . غرب ستیزی یکی از مهم ترین مولفه های سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران به شمار می رود که ریشه در تحولات تاریخی و سیاسی ایران پیش از انقلاب دارد. این نگاه نه تنها بر روابط ایران با قدرت های غربی تاثیر گذاشته، بلکه بر جایگاه ایران در منطقه خاورمیانه و جهان اسلام نیز اثرگذار بوده است. در این مقاله، ابتدا به پیشینه تاریخی غرب ستیزی در ایران پرداخته می شود و سپس نقش انقلاب اسلامی در تداوم و تشدید این رویکرد و تاثیر آن بر تحولات منطقه ای مانند سوریه، لبنان، یمن و فلسطین بررسی می گردد. در ادامه، سیاست خارجی جمهوری اسلامی در دولت های مختلف با تاکید بر رویکردهای مذاکره محور و مقاومت محور تحلیل شده و در پایان، چالش ها و چشم اندازهای پیش رو مورد بحث قرار می گیرد.

کلیدواژه ها:

غرب ستیزی علوم سیاسی و روابط بین الملل سیاست خارجی ایران ، انقلاب اسلامی ، محور مقاومت ، برجام ، دیپلماسی ، جهان اسلام