تحلیل حقوقی مسئولیت مدنی شهرداری در قبال خسارات وارده به شهروندان با تاکید بر مبانی تقصیر، مسئولیت بدون تقصیر و رویه قضایی

شهرداری به عنوان یکی از مهم ترین نهادهای عمومی غیردولتی، در فرآیند مدیریت و اداره امور شهری، عهده دار وظایف گسترده ای از قبیل احداث و نگهداری معابر، تامین ایمنی عمومی، احداث و نگهداری تاسیسات شهری، جمع آوری و دفع پسماند، نظارت بر ساخت وسازها و ارائه خدمات عمومی است. گستردگی وظایف مزبور، به طور طبیعی امکان ورود خسارت به اشخاص را در نتیجه فعل، ترک فعل یا عملکرد نامناسب عوامل و واحدهای شهرداری افزایش می دهد. مسئله اساسی آن است که در صورت ورود خسارت به شهروندان، مبنای مسئولیت شهرداری چیست و تحت چه شرایطی می توان این نهاد عمومی را مسئول جبران خسارت دانست؟ آیا صرف وقوع حادثه در محدوده شهر برای تحقق مسئولیت شهرداری کفایت می کند یا اثبات تقصیر، رابطه سببیت و انتساب خسارت نیز ضروری است؟ پژوهش حاضر با روش توصیفی تحلیلی و با بهره گیری از مقررات قانون مدنی، قانون مسئولیت مدنی، قانون شهرداری و اصول حاکم بر مسئولیت مدنی، ضمن بررسی مبانی مسئولیت شهرداری، تمایز میان مسئولیت ناشی از فعل و ترک فعل، نقش تقصیر زیان دیده، مسئولیت مشترک شهرداری و سایر اشخاص و نحوه تعیین سهم تقصیر را تحلیل می کند. نتایج پژوهش نشان می دهد که صرف تحقق حادثه در محدوده جغرافیایی شهر، به تنهایی نمی تواند مبنای انتساب مسئولیت به شهرداری باشد؛ بلکه باید با بررسی دقیق وظیفه قانونی شهرداری، وضعیت محل حادثه، اقدامات و ترک اقدامات موثر، هشدارهای احتمالی، گزارش های کارشناسی و رابطه سببیت، میزان انتساب خسارت مشخص شود.

کلیدواژه ها:

شهرداری ، مسئولیت مدنی ، خسارت ، تقصیر ، ترک فعل.