مرکز تحقیقات پژوهشی و بین المللی بادگیر در استان یزد با رویکرد بهینه سازی و مدیریت انرژی در صنعت ساختمان

بدون استثنا تمامی جنبه های حیات موجودات، متاثر از وضعیت محیطی است همچنین، وجود انسان و پراکندگی جمعیت در زمین، رابطه مستقیمی با ساختار اقلیمی محیط زمین دارد.اقلیم به خودی خود بر بسیاری از ارکان زیستی انسان، همچون شکل سر پناه و ترکیب مجتمع زیستی، نوع خوراک و پوشش و ...... تاثیرات عمده دارد. در حیطه بنا و شهر، تاثیر اقلیم آن چنان عمده است که می باید اصول و مبانی آن، از مقیاس کلان تا خرد، در حافظه دائمی معماران و طراحان محیط مصنوع قرار گیرد.از سوی دیگر، حقیقت فانی بودن منابع انرژی فسیلی و نتایج تخریب ماهیت طبیعی در اثر مصرف آن ها تاثیر عمده ای بر روند زندگی انسان خواهد گذاشت. به زودی این منابع تمام می شوند و هر چه سریع تر می بایست در جست و جوی منابع جایگزین باشیم، برای ادامه بقاء. با توجه به یافته های معماری گذشته درباره استفاده از انرژی های تجدیدپذیر و فن آوری های نوین، می توان آن چه را که تا اکنون به عنوان فرآیندی فانی و اجتناب ناپذیر به نظر می رسید ترمیم و پایدار نمود. طراحی و منطق رفتار حرارتی پدیده هایی چون بادگیر، می توانند با ایجاد مفاهیم پایداری در بنا ها، آسایش انسان را تسریع نمایند. عناصر و نماد های بسیاری در معماری بومی مناطق مختلف این سرزمین و کشور های حومه ایران . وجود داشته که می توانند به طور موثر، راه گشای بزرگترین چالش امروز جهان، یعنی » تغییر اقلیم« باشند. بادگیرها سازه هایی هستند که از قرن ها پیش در مناطقی از خاورمیانه و مصر با آب و هوای گرم و خشک و گرم و مرطوب، به منظور جابه جایی و خنک کردن هوای ساختمان ها مورد استفاده قرار می گرفته اند. در واقع، کارکرد اصلی بادگیرها، هدایت هوای بیرون به داخل ساختمان، خنک کردن نسبی و برقراری جریان طبیعی هوا در محل کار و سکونت مردم در شهرها و نقاط مختلف بوده است. بادگیرها برای برقراری جریان هوا در آب انبارهای عمومی و خنک نگه داشتن آب در این آب انبارها نیز کاربرد داشته اند. ایران از جمله کشورهایی است که با توجه به نوع معماری و آب و هوای آن، به ویژه در شهرهای جنوبی و حاشیهی کویر، از بادگیرها در شکل و اندازه های مختلف، بهره گرفته است بادگیرها دارای سطح مقطع های چهار وجهی بوده و در بعضی از موارد نیز دایره ای شکل هستند. بررسی معماری سنتی و بافت شهرها و روستاهای مرکزی، جنوبی و کویری ایران نشان می دهد که عواملی نظیر آب و هوای گرم و خشک یا گرم و مرطوب و وجود بادهای شدید فصلی، تاثیر به سزایی در ساخت و استفاده از بادگیرها داشته اند. آب و هوا و نوع اقلیم، از پدیده هایی است که انسان همواره در طول هزاران سال، با بهره گیری از تجارب خود، به نوعی با آن مقابله کرده است. شهرها، روستاها و مناطقی که در حاشیه ی کویر و نواحی گرم و خشک ایران قرار دارند به علت شرایط اقلیمی حاکم، ویژگی ها و ساختار معماری خاص خود را دارند که آفتاب سوزان روز، خنکی هوای شب، بارش اندک نزولات آسمانی همراه با تبخیر بسیار سریع، هوای خشک با رطوبت نسبی پایین، بادهای شدید، طوفان های شن و تفاوت دمای محسوس بین آفتاب و سایه، از جمله ی این ویژگی ها است .

کلیدواژه ها:

انرژی پایدار ، بادگیر ، تهویه ، تولید انرژی ، مدیریت انرژی