انیمیشن در مکتب مقاومت و مولفه های جذابیت

تمایز میان هنر مقاومت اصیل و هنر اعتراضی مصرف پذیر، یکی از چالش های نظری مهم در حوزه مطالعات فرهنگی و هنری معاصر است. پژوهش حاضر با هدف تبیین مولفه های چگونه گفتن در هنر مقاومت و ارائه مدلی تحلیلی برای تشخیص آن از هنر اعتراضی مصرف پذیر انجام شده است. پرسش اصلی این است که: چگونه می توان از طریق تحلیل فرم، ساختار روایی، و منطق جذابیت، هنر مقاومت را از هنر اعتراضی مصرف پذیر بازشناخت؟ در این راستا، با تکیه بر مبانی نظری مکتب مقاومت سید مرتضی آوینی (1372) و نظریات انتقادی مکتب فرانکفورت (آدورنو و هورکهایمر، 1947)، مدل تحلیلی شش شاخصی RARI (شاخص های هنر مقاومت واقعی) تدوین گردید. این مدل مشتمل بر شش شاخص خاستگاه تاریخی، بازنمایی سوژه انسانی، ساختار روایی، منطق جذابیت، نسبت با صنعت فرهنگ، و هزینه اخلاقی است. روش پژوهش، توصیفی-تحلیلی و تطبیقی با رویکرد تحلیل محتوا و گفتمان کیفی بوده و سه انیمیشن برج (The Tower)، هجده نفر تحت تعقیب (The Wanted 18) و ننه جیرجیرک (Abuela Grillo) به عنوان نمونه های موردی تحلیل شده اند. یافته ها نشان می دهد که دو انیمیشن برج و هجده نفر تحت تعقیب در هر شش شاخص، انطباق بالایی با مولفه های هنر مقاومت دارند، در حالی که ننه جیرجیرک با وجود گرایش به هنر مقاومت، در برخی ابعاد به منطق صنعت فرهنگ نزدیک می شود. نتیجه گیری پژوهش حاکی از آن است که چگونه گفتن در هنر مقاومت، نه صرفا یک انتخاب سبک شناختی، بلکه راهبردی برای مقاومت در برابر سلطه گفتمانی و بازتولید ساختارهای هژمونیک است.

کلیدواژه ها:

هنر مقاومت ، هنر اعتراضی مصرف پذیر ، مدل RARI ، مکتب مقاومت ، سید مرتضی آوینی ، صنعت فرهنگ ، انیمیشن.