بازخوانی حقوقی حمله نظامی آمریکا به تاسیسات آبی ایران در پرتو دکترین جنایت جنگی و مسئولیت دولت ها در حقوق بین الملل

حمله نیروهای مسلح ایالات متحده به دو مخزن آب شرب شهر سیریک در 20 خرداد 1404 که به قطع آب بیش از بیست هزار غیرنظامی انجامید، پرسش بنیادین این پژوهش را رقم زده است که آیا این اقدام واجد ارکان جنایت جنگی بوده و دولت آمریکا مسئولیت بین المللی دارد؟ فرضیه با استناد به اسناد معتبر حقوق بشردوستانه و کیفری بین المللی، بر تطابق کامل این حمله با عناصر جنایت جنگی و مسئولیت دولت متخاصم استوار است. پژوهش به روش تحلیلی‑تطبیقی، پنج مسیر حقوقی متقن را برای اثبات این ادعا شناسایی می کند: نقض اصول تفکیک و تناسب (مواد 48، 51 و 52 پروتکل اول)، نقض ممنوعیت حمله به اشیاء ضروری بقای غیرنظامیان (ماده 54)، تحقق بندهای 2(ب)(2) و 2(ب)(25) ماده 8 اساسنامه رم، نقض تعهدات زیست محیطی (ماده 35(3) و قواعد عرفی 43‑45)، و نهایتا نقض حقوق بشر از جمله حق بر آب و حیات. یافته ها دفاعیات آمریکا نظیر دفاع مشروع، اشتباه در شناسایی و کاربری دوگانه را کاملا بی وجهه می دانند. در نتیجه، ایالات متحده ملزم به جبران کامل خسارت شامل اعاده وضع، غرامت و رضایت خاطر بوده و طرح دعوی در دیوان بین المللی دادگستری و محاکم دارای صلاحیت جهانی امکان پذیر است.

کلیدواژه ها:

جنایت جنگی ، ایران ، ایالات متحده