مطالعه تطبیقی قتال و جهاد در عهدین و قرآن کریم

موضوع جنگ مقدس، جنگ عادلانه و قتال و جهاد در راه خدا در ادیان یهود، مسیحیت و اسلام را می توان از اهم مباحث مطالعات تطبیقی ادیان به شمار آورد. نه تنها در ادیان ابراهیمی که در سایر مذاهب و فرق جهان نیز پدیده جنگ در راه خدا با اهداف و علل گوناگون مشاهده می شود و هر یک از آنان نسبت به این مسئله اهتمام فراوانی نشان داده اند. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی به مطالعه مقایسه ای قواعد قتال و جهاد در سه دین ابراهیمی می پردازد. هدف اصلی تحقیق، تبیین تفاوت ها در فلسفه تشریع جنگ در راه خدا و علل آن، احکام و قواعد جنگیدن و میزان پایبندی به اصول انسانی و اخلاقی در متون مقدس این ادیان، یعنی عهدین و قرآن کریم است. یافته های پژوهش نشان می دهد که در عهد عتیق، جنگ های مقدس با دستور یهوه برپا شده و صریحا بر نابودی کامل و نسل کشی فرمان می دهد و این دستور غیر نظامیان و حیوانات را نیز دربرمی گیرد. در حالی که در عهد جدید تاکیدات فراوانی بر محبت و عشق حتی به دشمن شده اما تاریخ مسیحیت همواره با خشونت های بسیاری همراه بوده است؛ همانند جنگ های صلیبی و جنگ های سی ساله مذهبی. این پژوهش اثبات کرد علی رغم نظرات گروهی از مستشرقان در باب خشن و جنگ طلب بودن آموزه های قرآن کریم، اسلام با تشریع دقیق ترین قوانین بشردوستانه مانند ممنوعیت کشتن غیرنظامیان، رعایت حقوق اسیر و عدم جواز غارت، صلح مدارانه ترین موضع را در قتال در راه خدا دارا می باشد. مقایسه آماری کشته شدگان اثبات می کند که جنگ های نبوی حدودا هزار و چهارصد کشته از طرفین داشته حال آن که در جنگ های عهد عتیق و جنگ های مسیحی آمار تلفات بسیار بالا بوده و این خود واضح ترین دلیل بر جنگ طلب نبودن اسلام است. این پژوهش ثابت می کند که ادعای «دین شمشیر» بودن اسلام با شواهد و مستندات فقهی، تاریخی و آماری سازگار نیست و تعالیم قرآن کریم در مسئله جهاد، الگوی کاملی برای حقوق بشردوستانه ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

جهاد ، عهدین ، قتال ، قرآن کریم