مدل تنظیم فاصله زیباشناختی (ADRM): چارچوبی مبتنی بر نظریه نقش برای تبیین و پیشگیری از فرسودگی شفقت در حرفه های یاری گر

چکیده فرسودگی شفقت یکی از مهم ترین پیامدهای روان شناختی مواجهه مستمر متخصصان حرفه های یاری گر با رنج، آسیب و تروماهای انسانی است. اگرچه پژوهش های متعددی نقش استرس شغلی، تنظیم هیجان، تاب آوری و ذهن آگاهی را در تبیین این پدیده بررسی کرده اند، اما نقش مرزهای حرفه ای و سازوکارهای تنظیم آن کمتر مورد توجه قرار گرفته است. هدف پژوهش حاضر ارائه مدلی مفهومی برای تبیین فرسودگی شفقت از طریق تلفیق نظریه نقش، فاصله زیباشناختی، مرزگذاری روانی و دراماتراپی است. این پژوهش از نوع مطالعه مروری تحلیلی بوده و با روش سنتز مفهومی منابع علمی انجام شده است. یافته ها نشان می دهد که پژوهشگران مختلف هر یک بخشی از مسئله را توضیح داده اند. برخی مطالعات بر نقش تنظیم هیجان، برخی بر ذهن آگاهی و تاب آوری، برخی بر مرزگذاری روانی و برخی دیگر بر فاصله زیباشناختی تمرکز کرده اند؛ اما تاکنون چارچوبی یکپارچه که این متغیرها را در قالب یک مدل مفهومی واحد تبیین کند، ارائه نشده است. بر اساس مدل پیشنهادی، مواجهه مکرر با رنج دیگران موجب فرسایش مرزهای نقش حرفه ای، کاهش فاصله زیباشناختی، اختلال در تنظیم هیجان و در نهایت فرسودگی شفقت می شود. در مقابل، دراماتراپی از طریق بازسازی نقش و تقویت فاصله زیباشناختی می تواند این چرخه را تعدیل نماید. نوآوری اصلی پژوهش حاضر در معرفی فاصله زیباشناختی به عنوان مکانیزم تنظیم کننده مرزهای نقش حرفه ای است. این مدل می تواند مبنایی برای پژوهش های تجربی آینده، طراحی ابزارهای سنجش و توسعه مداخلات آموزشی در میان درمانگران، پرستاران، مشاوران و سایر متخصصان حرفه های یاری گر باشد.

کلیدواژه ها:

فرسودگی شفقت ، فاصله زیباشناختی ، نظریه نقش ، دراماتراپی ، مرزهای حرفه ای ، تنظیم هیجان