تبیین رفتارهای پرخاشگرانه دانش آموزان متوسطه دوم بر اساس حمایت اجتماعی والدین: نقش میانجی عزت نفس

چکیده مقدمه و هدف: رفتارهای پرخاشگرانه در دوره نوجوانی از چالش های اساسی نظام آموزشی و تربیتی است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل چگونگی تاثیرگذاری حمایت اجتماعی والدین بر پرخاشگری دانش آموزان با تکیه بر نقش واسطه ای عزت نفس انجام شد. روش شناسی پژوهش: مطالعه حاضر از نوع توصیفی-همبستگی با رویکرد مدل سازی معادلات ساختاری (SEM) است. جامعه آماری شامل دانش آموزان متوسطه دوم شهر گلبهار بود (953=N) که 274 نفر با روش نمونه گیری خوشه ای تصادفی انتخاب شدند. داده ها با استفاده از پرسشنامه های استاندارد حمایت اجتماعی والدین (پروسیدانو و هلر،1983)، عزت نفس (کوپراسمیت،1967) و پرخاشگری (باس و پری،1992) جمع آوری گردید و با بهره گیری از مدل سازی معادلات ساختاری و روش بوت استرپ در نرم افزارهای SPSS و AMOS مورد تحلیل قرار گرفت. یافته ها: نتایج همبستگی پیرسون نشان داد حمایت اجتماعی والدین با عزت نفس (05/0 p< ، 48/0 r=) و عزت نفس با پرخاشگری(05/0 p< ، 48/0- r=) روابط معناداری دارند. در مدل ساختاری، تمامی شاخص های برازش در دامنه مطلوب قرار داشتند(94/0=GFI،91/0=GFI،052/0 RMSEA=). ضرایب مسیر حاکی از آن است که حمایت اجتماعی والدین هم به صورت مستقیم(006/0 p< ، 21/0- β=) و هم غیرمستقیم از طریق عزت نفس بر پرخاشگری اثر می گذارد. همچنین آزمون Bootstrap تایید کرد که اثر غیرمستقیم میانجی در بازه اطمینان 95 درصد معنادار است. بحث و نتیجه گیری: یافته ها ضمن تایید نقش میانجی جزئی عزت نفس، بیانگر آن است که حمایت اجتماعی والدین از طریق ارتقای عزت نفس، عاملی بازدارنده در بروز پرخاشگری است. بر این اساس، طراحی مداخلات روان شناختی با تمرکز بر تقویت حمایت خانواده و خودپنداره نوجوانان جهت مدیریت خشم و پرخاشگری در مدارس ضروری است. کلید واژه ها: حمایت اجتماعی والدین، عزت نفس، رفتارهای پرخاشگرانه.

کلیدواژه ها:

پرخاشگری ، حمایت اجتماعی والدین ، خودپنداره ، عزت نفس ، نوجوانان.