جرم شناسی فرهنگی و بازتعریف بزهکاری در ایران معاصر؛ از ساختارهای فرهنگی تا الگوهای کنش بزهکارانه

در این مقاله، بزهکاری در ایران معاصر با رویکرد «جرم شناسی فرهنگی» بازتعریف شده است. این رویکرد با محوریت معنا، هویت و سازوکارهای فرهنگی، رفتارهای مجرمانه را نه صرفا نقض قانون، بلکه بیان نمادین موقعیت فردی و اجتماعی می داند (Ferrell, Hayward & Young, 2008). تحولات گسترده فرهنگی، گسترش فضای مجازی، تغییر ارزش ها و تضعیف نهادهای کنترل اجتماعی، موجب دگرگونی مفهوم جرم و انحراف در جامعه ایرانی شده اند (کوهن، 1384؛ فرات، 2004). پژوهش حاضر با بهره گیری از روش تحلیلی–توصیفی، می کوشد ضمن تشریح رابطه فرهنگ و بزهکاری، سیاست جنایی ایران را از منظر فرهنگی نقد نماید و راهکارهایی فرهنگی برای پیشگیری ارائه کند. یافته ها نشان می دهند که بسیاری از رفتارهای بزهکارانه در ایران معاصر، حاصل مقاومت در برابر هنجارهای رسمی یا تلاش برای بیان هویت فردی اند و بدون شناخت زمینه های فرهنگی نمی توان به اصلاح موثر آنها پرداخت. توجه به معنا، روایت و نمادهای فرهنگی در سیاست جنایی می تواند بنیان گذار مرحله ای تازه در جرم شناسی ایرانی باشد.

کلیدواژه ها:

جرم شناسی فرهنگی ، بزهکاری ، سیاست جنایی ، هویت فرهنگی ، پیشگیری اجتماعی