تحلیل آسیب پذیری لرزه ای ساختمان های عمومی شهری و اولویت بندی مقاوم سازی در مدیریت شهری

ایران از جمله کشورهای زلزله خیز جهان است و بخش قابل توجهی از ساختمان های عمومی شهری در معرض خطر آسیب های شدید ناشی از زمین لرزه قرار دارند. ساختمان هایی نظیر مدارس، مراکز فرهنگی، ساختمان های اداری شهرداری و مراکز خدمات رسانی شهری، در زمان بحران نقش حیاتی در مدیریت شرایط اضطراری ایفا می کنند. از این رو، ارزیابی آسیب پذیری لرزه ای این ساختمان ها و تعیین اولویت مقاوم سازی آن ها، یکی از مهم ترین وظایف مدیریت شهری به شمار می رود. این پژوهش با رویکردی تحلیلی–توصیفی، به بررسی چارچوب های نظری ارزیابی آسیب پذیری لرزه ای، مدل های تحلیل خطر و روش های اولویت بندی مقاوم سازی می پردازد. در این راستا، ضمن مرور مطالعات داخلی و خارجی، الگوهای متداول ارزیابی سریع، تحلیل طیفی و مدل های تصمیم گیری چندمعیاره بررسی شده و نقش شهرداری در سیاست گذاری ایمنی سازه ای تبیین گردیده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که ترکیب روش های ارزیابی سریع میدانی با تحلیل های مهندسی و بهره گیری از مدل های تصمیم گیری چندمعیاره می تواند چارچوبی عملی برای اولویت بندی مقاوم سازی در مدیریت شهری فراهم آورد. همچنین تجربه کشورهای زلزله خیز نشان می دهد که وجود بانک اطلاعاتی جامع ساختمان ها و برنامه ریزی مرحله ای مقاوم سازی، موجب کاهش چشمگیر خسارات جانی و مالی شده است. در نهایت، پیشنهاد می شود شهرداری ها با استقرار نظام پایش ایمنی سازه ای و تدوین برنامه جامع مقاوم سازی، نقش فعال تری در ارتقای تاب آوری شهری ایفا کنند.

کلیدواژه ها:

آسیب پذیری لرزه ای ، ساختمان های عمومی ، مقاوم سازی ، مدیریت شهری