تحلیل تطبیقی حق حریم خصوصی شهروند دیجیتال در ایران و عربستان سعودی

این پژوهش به تحلیل محتوای مولفه های حقوق شهروندی دیجیتال در ایران و عربستان سعودی با تاکید بر حق حریم خصوصی پرداخته است. جامعه آماری شامل اسناد حقوقی، قوانین و مقررات مرتبط از سال 1400 به بعد (2021 میلادی) است. روش پژوهش تحلیل محتوای کیفی با ابزار کدگذاری باز، محوری و فیش برداری بوده و واحد تحلیل، قوانین مربوط به حریم خصوصی (مانند قانون جرائم رایانه ای در ایران و Vision 2030 در عربستان) است. یافته ها نشان می دهد ایران با قوانین جامع (قانون حریم شخصی 1399، پیش فرض امنیت 1396، قانون تجارت الکترونیک) در قانون گذاری پیشتاز است، اما در اجرا (به دلیل فیلترینگ و نظارت) چالش هایی دارد. عربستان سعودی در Vision 2030 (بند حفاظت داده) و کمپین های آموزشی عمومی قوی عمل کرده، اما قانون مدون جامع ندارد و تمرکز بر پلتفرم های دولتی (مثل Absher) است. مقایسه تطبیقی حاکی از آن است که ایران در جرم انگاری نقض حریم (هک، سرقت داده) موفق تر است، در حالی که عربستان در زیرساخت دیجیتال و آموزش برتری دارد. نتیجه گیری: نیاز به الگوبرداری دوجانبه (ایران از آموزش عربستان، عربستان از قوانین ایران) برای تقویت حقوق شهروند دیجیتال. پیشنهادات شامل همکاری شورای عالی فضای مجازی ایران با Vision 2030 و تدوین پروتکل مشترک خاورمیانه است.

کلیدواژه ها:

حریم خصوصی ، شهروند دیجیتال ، ایران ، عربستان سعودی ، تحلیل محتوا ، Vision 2030