مدیریت فضاهای عمومی و تعامل اجتماعی در تبریز

زمینه: فضاهای عمومی شهری نقش مهمی در تعامل اجتماعی و کیفیت زندگی شهروندان دارند. تبریز به عنوان یکی از کلان شهرهای ایران با رشد جمعیت و گسترش شهرنشینی، نیازمند مدیریت هوشمند فضاهای عمومی است. گرایش به زندگی ماشینی، حضور گسترده وسایل نقلیه و تغییر چهره شهر به واسطه چیرگی اتومبیل بر فضای شهری، جدایی گزینی مردم از فضاهای عمومی، نادیده انگاری ارزشهای اجتماعی، فرهنگی و هویتی نهفته در فضاهای عمومی، بی توجهی به حفظ و ارتقای حیات جمعی در دهههای پیشین، موجب شده که برخی فضاهای عمومی در مقیاسهای مختلف شهری اهمیت و نقش خود را از دست بدهند. ایجاد فضاهای عمومی در مقیاسهای مختلف شهری در دهه های اخیر چالشی در جهت رفع نیاز اجتماعی انسان به فضاهای عمومی بوده است. حضور افراد در این فضاها منجر به اجتماعپذیری فضای عمومی و عاملی در جهت موفقیت فضاست. حال مقیاسهای نزدیک به هم، نداشتن ویژگیها و معیارهای فضاهای عمومی موفق و عدم معیارهایی جهت اجتماع پذیری فضاها منجر به خالی و رانده شدن فضاها شده است. از این لحاظ شناسایی معیارهای ایجادکننده و ارتقادهنده اجتماع پذیری در فضاهای عمومی ضرورتی است در این جهت که مانع از خاموشی و ازرونق افتادن فضاهای عمومی در مقیاسهای مختلف باشد. هدف: پژوهش حاضر به بررسی چالش ها، فرصت ها و راهکارهای بهبود مدیریت فضاهای عمومی و ارتقای تعامل اجتماعی در تبریز می پردازد. روش پژوهش: تحقیق از نوع تحلیلی-کیفی و با رویکرد آینده پژوهی است. داده ها از طریق بررسی اسناد شهرداری، مطالعات میدانی، مشاهده و تحلیل ادبیات علمی جمع آوری شده اند. یافته ها: تحلیل وضعیت فضاهای عمومی نشان می دهد که کمبود فضاهای متنوع، پراکندگی نامناسب و مدیریت ناکافی، تعامل اجتماعی را کاهش داده است. سناریوهای پیشنهادی شامل افزایش کیفیت و دسترسی به فضاها، طراحی مشارکتی و بهره گیری از فناوری های هوشمند است. نتیجه گیری: تحقق سناریوهای هوشمند و مشارکتی فضاهای عمومی، به افزایش تعامل اجتماعی، رضایت شهروندان و پایداری شهری منجر خواهد شد.

کلیدواژه ها:

فضاهای عمومی ، تعامل اجتماعی ، تبریز ، شهر هوشمند ، توسعه پایدار