تحلیل و بررسی رابطه میان میزان دستمزد و حقوق دریافتی و تحرک شغلی خارجی در تمامی مراحل شغلی در ادارات دولتی ایران

تحرک شغلی خارجی در ادارات دولتی، به ویژه خروج کارکنان از سازمان و انتقال آنان به سایر دستگاه ها یا بخش خصوصی، یکی از مهم ترین شاخص های پویایی نیروی انسانی، کارآمدی نظام اداری و میزان رضایت شغلی محسوب می شود. در سال های اخیر، با تشدید رقابت در بازار کار و افزایش انتظارات شغلی کارکنان، موضوع رابطه میان حقوق و دستمزد و تصمیم به ترک سازمان اهمیت دوچندانی یافته است. هدف این مقاله، بررسی جامع و چندبعدی رابطه میان میزان حقوق و مزایای دریافتی کارکنان و تحرک شغلی خارجی در تمامی مراحل چرخه شغلی (ورود، تثبیت، ارتقا و پیش از بازنشستگی) در ادارات دولتی ایران است. پژوهش حاضر با بهره گیری از داده های گسترده منابع انسانی، اطلاعات حقوق و مزایا، سوابق خدمتی و داده های جابجایی بین سازمانی طی یک بازه زمانی چندساله انجام شده و با استفاده از روش های پیشرفته تحلیل آماری، مدل های رگرسیونی چندمتغیره و ابزارهای تحلیل داده های بزرگ (Big Data Analytics) به بررسی الگوهای پنهان در رفتار شغلی کارکنان پرداخته است. نتایج نشان می دهد که حقوق و مزایا به عنوان یک عامل اقتصادی تعیین کننده، رابطه ای معنادار و معکوس با تحرک شغلی خارجی دارند؛ به گونه ای که افزایش شکاف میان دریافتی کارکنان دولتی و فرصت های بیرونی، احتمال خروج را افزایش می دهد. همچنین یافته ها حاکی از آن است که این اثر در مراحل اولیه خدمت قوی تر بوده و در سطوح میانی و پایانی شغلی، عوامل غیرمالی همچون امنیت شغلی، منزلت سازمانی و فرصت های ارتقا نقش پررنگ تری ایفا می کنند. مقاله حاضر ضمن ارائه مروری بر تاریخچه نظام پرداخت حقوق در بخش دولتی ایران، تبیین مفاهیم نظری مرتبط با تحرک شغلی و انگیزش اقتصادی، و معرفی ابزارهای نوین تحلیل داده، پیشنهادهایی کاربردی برای مدیران منابع انسانی و سیاست گذاران اداری در راستای کاهش خروج نیروهای متخصص و ارتقای بهره وری نظام اداری ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

تحرک شغلی خارجی ، حقوق و دستمزد ، ادارات دولتی ایران ، تحلیل داده های بزرگ ، رضایت شغلی ، منابع انسانی