مدیریت رفتارهای کلامی نامناسب در کلاس درس از طریق راهکارهای جایگزین سازی و تقویت مثبت: یک مطالعه اقدام پژوهی در پایه پنجم ابتدایی

مقدمه: رفتارهای کلامی نامناسب و بیش ازحد برخی دانش آموزان می تواند به طور جدی فرآیند تدریس و یادگیری را مختل کند. هدف این پژوهش، کاهش این گونه رفتارها در یک دانش آموز دختر پایه پنجم ابتدایی و هدایت انرژی کلامی او به مسیری سازنده بود. روش: این مطالعه از نوع اقدام پژوهی کاربردی با رهیافت کیفی-کمی بود. پس از مشاهده نظام مند و شناسایی مسئله، داده ها از طریق مشاهده، مصاحبه نیمه ساختاریافته با دانش آموز و گفت وگو با اولیاء جمع آوری و با تحلیل محتوای کیفی و آمار توصیفی بررسی شدند. بر این اساس، بسته ای از راهکارهای ترکیبی شامل: 1) تعیین قوانین واضح و نشانه های غیرکلامی، 2) جایگزین سازی رفتار با واگذاری مسئولیت های کلامی سازنده، 3) تنوع بخشی به فعالیت های کلاسی، و 4) تقویت مثبت رفتارهای مطلوب طراحی و طی یک دوره شش هفته ای اجرا شد. یافته ها: پس از اجرای مداخله، دفعات رفتارهای کلامی نامناسب حدود 70٪ کاهش یافت. همچنین، مشارکت هدفمند دانش آموز افزایش و جو کلاس بهبود کیفی قابل توجهی پیدا کرد. شواهد نشان دهنده ارتقای مهارت های خودتنظیمی و رعایت نوبت در دانش آموز بود. نتیجه گیری: ترکیب راهکارهای مبتنی بر درک علل، هدایت مثبت انرژی و تقویت، در مدیریت چالش های رفتاری کلاس درس موثر است. این الگو می تواند به عنوان یک راهنمای عملی برای معلمان در مواجهه با موقعیت های مشابه به کار رود.

کلیدواژه ها:

اقدام پژوهی ، مدیریت کلاس ، رفتارهای کلامی نامناسب ، جایگزین سازی رفتار ، آموزش ابتدایی.