نقش رادیو در مدیریت بحران های اجتماعی: تحلیل کارکردهای اطلاع رسانی، اعتمادسازی و تاب آوری اجتماعی

بحران های اجتماعی، طبیعی و انسانی از مهم ترین چالش های جوامع معاصر به شمار می آیند و مدیریت موثر آن ها مستلزم وجود نظام ارتباطی سریع، دقیق و قابل اعتماد است. در این میان، رسانه رادیو به دلیل ویژگی هایی چون دسترسی گسترده، هزینه پایین، سادگی فناوری و استقلال نسبی از زیرساخت های پیچیده ارتباطی، جایگاه ویژه ای در فرآیند مدیریت بحران دارد. هدف پژوهش حاضر، تبیین نقش رادیو در مدیریت بحران های اجتماعی و تحلیل کارکردهای آن در سه مرحله پیش از بحران، حین بحران و پس از بحران است. پژوهش با رویکرد توصیفی–تحلیلی و به روش مطالعه اسنادی و تحلیل محتوای کیفی انجام شده است. داده ها از طریق بررسی مقالات علمی، گزارش های سازمانی، اسناد رسانه ای و مطالعات موردی داخلی و خارجی گردآوری شده اند. چارچوب نظری پژوهش مبتنی بر نظریه ارتباطات بحران، اعتماد رسانه ای و مفهوم تاب آوری اجتماعی است. یافته ها نشان می دهد که رادیو در مرحله پیش از بحران با آموزش عمومی، ارتقای آگاهی و هشداردهی به موقع، نقش پیشگیرانه موثری ایفا می کند. در مرحله حین بحران، این رسانه با اطلاع رسانی دقیق، کاهش شایعات، ایجاد آرامش روانی و تقویت اعتماد عمومی، به هماهنگی اجتماعی و مدیریت افکار عمومی کمک می کند. همچنین در مرحله پس از بحران، رادیو از طریق بازنمایی همبستگی اجتماعی، انتقال تجربیات جمعی و حمایت از فرآیند بازسازی اجتماعی، موجب افزایش تاب آوری جامعه می شود. نتایج پژوهش نشان می دهد که علی رغم گسترش رسانه های دیجیتال، رادیو همچنان یکی از ارکان کلیدی ارتباطات بحران است و با تقویت سیاست گذاری رسانه ای، آموزش تخصصی برنامه سازان و بهره گیری از فناوری های نوین، می توان اثربخشی آن را در مدیریت بحران های آینده افزایش داد.

کلیدواژه ها:

رادیو ، مدیریت بحران ، ارتباطات بحران ، اعتماد رسانه ای ، تاب آوری اجتماعی