روان شناسی اسلامی و روان شناسی مقاومت در قرآن کریم و کلام معصوم (ع)

تاب آوری و مقاومت روانی به عنوان یکی از مفاهیم کلیدی روان شناسی مثبت گرا، نقش مهمی در مقابله با فشارهای روانی و بحران های اجتماعی دارد. با وجود اهمیت این موضوع، اکثر پژوهش ها بر رویکردهای غربی متمرکز بوده و ظرفیت های غنی منابع دینی و فرهنگی، به ویژه آموزه های قرآن و کلام معصومان (ع)، کمتر مورد توجه قرار گرفته اند (شجاعی و سیدخراسانی، 1402). هدف پژوهش حاضر، تحلیل و تبیین مولفه های روان شناسی مقاومت در چارچوب اسلامی است. این پژوهش توصیفی–تحلیلی و کتابخانه ای بوده و داده ها از منابع علمی فارسی و لاتین، کتب، مقالات و متون دینی جمع آوری شده است. تحلیل داده ها به روش تحلیل محتوا و مقایسه ای انجام شد و مولفه های کلیدی تاب آوری شامل ایمان و توکل، صبر فعال، امید و آینده نگری مثبت، معناجویی و خودشناسی و کنترل هیجانی استخراج گردید (شجاعی و سیدخراسانی، 1402؛ Rochman و دیگران، 2024). نتایج نشان می دهد که روان شناسی مقاومت اسلامی، علاوه بر هم پوشانی با روان شناسی مدرن تاب آوری، با چارچوب ارزش های معنوی و خدا محور خود، قابلیت ارائه مدل بومی و کاربردی در آموزش، مداخلات روان شناختی و تقویت سلامت روان فرد و جامعه را داراست (Fletcher & Sarkar, 2013; غیور، 1388).

کلیدواژه ها:

واژگان کلیدی: روان شناسی اسلامی ، روان شناسی مقاومت ، قرآن کریم ، کلام معصومان ، سلامت روان