کاربست مفهوم عقل پوپولیستی در تحلیل جنبش های اجتماعی جدید (مقایسه غرب، خاورمیانه و ایران)

جنبش های اجتماعی جدید با برجسته سازی اصل هویت که می تواند در لحظات مختلف چهره های قومیتی، جنسیتی و یا فرهنگی به خود بگیرند شناخته می شوند. این مدل از جنبش ها که یک سبک زندگی جدید را دنبال می کنند، از نظر متفکرانی نظیر لاکلائو که آنها را ماحصل بحران های نمایندگی در نظام های دموکراتیک تلقی می کنند، با منطق عقل پوپولیستی موجب وحدت در عین کثرت مطالبات می شوند. این مدل جنبش ها در سه بستر متفاوت یعنی غرب، خاورمیانه و ایران موضوع بحث این پژوهش است. پرسش اصلی پژوهش حاضر این است که مفهوم عقل پوپولیستی چه کاربردی برای تحلیل جنبش های اجتماعی جدید دارد. در پاسخ به این پرسش، فرضیه پژوهش این است که در جنبش های اجتماعی جدید، شکل گیری عقل پوپولیستی موجب می شود علیرغم تکثر مطالبات گروه های مختلف فعال در جنبش، نوعی اراده جمعی شکل گیرد و مردم در مقام کنشگر سیاسی ظاهر گردد. جهت توجیه این فرضیه، از یک چارچوب نظری ترکیبی با ارکان ذیل بهره جستیم: جنبش های اجتماعی جدید و عقل پوپولیستی. در دوران حاضر، جنبش های اجتماعی جدید به مثابه یک سوژه فعال در برابر نظم موجود عمل می کنند. در این مدل از جنبش ها، وحدت در کثرت ها از طریق تعاملات فرهنگی و غیر سلسله مراتبی اتفاق می افتد. برای فهم چگونگی ظهور این سوژه جمعی فعال، به کمک مفهوم عقل پوپولیستی نیازمندیم. روش گردآوری داده ها در پژوهش حاضر بر پایه منابع کتابخانه ای و به شیوه توصیفی-تحلیلی می باشد.

کلیدواژه ها:

ایران متاخر ، بهار عربی ، پودموس ، جنبش های اجتماعی جدید ، کنشگری سیاسی ، عقل پوپولیستی