مسئولیت کیفری پزشکان در اعمال زیبایی پرریسک و اقدامات شبه پزشکی

افزایش روزافزون تمایل به انجام اعمال زیبایی پرریسک در جامعه ایران، همراه با گسترش اقدامات شبه پزشکی توسط افراد فاقد صلاحیت، موجب ایجاد نگرانی های جدی در حوزه سلامت عمومی و مسئولیت کیفری شده است. رشد تقاضا برای خدمات زیبایی، تبلیغات گسترده و رقابت شدید میان ارائه دهندگان خدمات، شرایطی را ایجاد کرده که برخی پزشکان و افراد غیرمتخصص بدون رعایت اصول ایمنی و استانداردهای فنی، اقدام به انجام روش های تهاجمی می کنند؛ وضعیتی که منجر به افزایش شکایات، بروز خطاهای حرفه ای، استفاده از مواد غیراستاندارد و انجام مداخلات در محیط های غیرمجاز شده و بیانگر وجود خلاهای قابل توجه در نظام حقوقی و نظارتی کشور است. این مقاله با روش توصیفی–تحلیلی و با تکیه بر منابع فقهی، قوانین کیفری، مقررات نظام پزشکی، آرای پزشکی قانونی و مطالعات میدانی، به بررسی مسئولیت کیفری پزشکان در اعمال زیبایی پرریسک پرداخته و ارکان مسئولیت شامل رکن مادی، رکن معنوی و رابطه سببیت را با توجه به ویژگی های خاص این اعمال تحلیل می کند. یافته ها نشان می دهد بخش مهمی از شکایات ناشی از عدم رعایت استانداردها، نبود رضایت آگاهانه، رفتارهای پرخطر متخصصان و دخالت افراد فاقد صلاحیت است و همچنین ضعف نظارت قانونی، پراکندگی مقررات و فقدان تعریف جامع از «اقدامات زیبایی پرخطر» به افزایش تخلفات دامن زده است. در پایان، راهکارهایی همچون تعریف قانونی و دقیق اعمال زیبایی پرریسک، استانداردسازی مراکز زیبایی، جرم انگاری روشن مداخلات غیرمجاز، ارتقای آموزش حقوقی پزشکان و تدوین نظام جامع رضایت آگاهانه پیشنهاد می شود تا از یک سو سلامت عمومی تضمین و از سوی دیگر مسئولیت پذیری و شفافیت در حوزه زیبایی تقویت گردد.

کلیدواژه ها:

اقدامات شبه پزشکی ، رضایت آگاهانه ، قصور پزشکی ، مسئولیت حرفه ای ، مسئولیت کیفری