قراردادهای مبتنی بر عملکرد (PBC) در نگهداشت معابر و پروژه های شهری ،مدل اجرایی برای کاهش هزینه چرخه عمر و ارتقای کیفیت خدمات شهری

نگهداشت معابر و زیرساخت های شهری (از روسازی و علائم تا زهکشی و تجهیزات ترافیکی) سهم قابل توجهی از هزینه های جاری و سرمایه ای شهرداری ها را به خود اختصاص می دهد و در عین حال بیشترین تماس را با تجربه روزمره شهروندان دارد. «قراردادهای مبتنی بر عملکرد» (Performance-Based Contracts) یا PBC رویکردی قراردادی است که در آن پرداخت ها و ارزیابی پیمانکار به جای حجم فعالیت ها (مثلا چند تن آسفالت یا چند متر لکه گیری)، بر تحقق «سطح خدمت» و «شاخص های عملکرد» (مانند حد مجاز چاله، ترک، ناهمواری، زمان پاسخ به خرابی ها و ایمنی ترافیکی) استوار می شود. این مقاله به صورت نظری و با اتکا به ادبیات بین المللی و منابع فارسی، منطق PBC را در نگهداشت معابر و پروژه های شهری تبیین می کند، مزایا و چالش ها را در چارچوب مدیریت دارایی و تحلیل هزینه چرخه عمر توضیح می دهد و یک مدل اجرایی گام به گام برای شهرداری ها ارائه می کند. یافته های مفهومی نشان می دهد که PBC در صورت طراحی درست شاخص ها، ایجاد خط مبنا، تنظیم نظام پایش و بازرسی، و توازن ریسک میان طرفین، می تواند به کاهش هزینه چرخه عمر، افزایش قابلیت پیش بینی بودجه نگهداشت، و ارتقای کیفیت خدمت رسانی منجر شود؛ اما بدون داده محوری، نظام پاسخگویی، و سازوکار حل اختلاف شفاف، احتمال بروز منازعات قراردادی و افت کیفیت افزایش می یابد

کلیدواژه ها:

شهرداری ، زیرساخت های شهری ، قراردادهای مبتنی بر عملکرد (PBC) ، پروژه های شهری