تحلیل و ارزیابی نظام دفع و هدایت آب های سطحی شهری با رویکرد مدیریت پایدار (مطالعه موردی: شهر قزوین)

رشد شتابان شهرنشینی، توسعه کالبدی نامتوازن و افزایش سطوح نفوذناپذیر در شهرها، موجب تغییر در چرخه طبیعی آب و تشدید رواناب های سطحی شده است. در صورت نبود نظام کارآمد برای دفع و هدایت آب های سطحی، شهرها با مشکلاتی نظیر آب گرفتگی معابر، تخریب زیرساخت های شهری، اختلال در شبکه حمل ونقل و کاهش کیفیت زندگی شهروندان مواجه می شوند. در این میان، اتخاذ رویکرد مدیریت پایدار آب های سطحی به عنوان یکی از الزامات اساسی مدیریت شهری مطرح است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل و ارزیابی نظام دفع و هدایت آب های سطحی شهری با رویکرد مدیریت پایدار انجام شده و شهر قزوین به عنوان مطالعه موردی انتخاب گردیده است. روش تحقیق پژوهش ترکیبی (اسنادی–میدانی) بوده و داده ها از طریق مطالعات کتابخانه ای، بررسی اسناد و گزارش های اجرایی شهرداری و مشاهدات میدانی گردآوری شده اند. تحلیل داده ها به صورت توصیفی–تحلیلی انجام گرفته است. یافته های پژوهش نشان می دهد که علی رغم وجود شبکه نسبتا گسترده دفع آب های سطحی در معابر اصلی شهر قزوین، عواملی نظیر ضعف نگهداشت دوره ای، فرسودگی بخشی از شبکه، محدودیت ظرفیت در بافت های قدیمی و ناهماهنگی نهادی، موجب کاهش کارایی سیستم موجود شده است. در پایان، راهکارهایی از جمله تقویت نگهداشت مستمر، ارتقای هماهنگی نهادی و بهره گیری از رویکردهای مدیریت پایدار آب های سطحی به منظور افزایش تاب آوری شهری ارائه شده است.