معرفی نظریه بحران به علاوه یک (Crisis Plus One Theory) برنامه پژوهشی لاکاتوشی برای بازسازی نظریه های توسعه در ایران

این گزارش به معرفی نظریه «بحران به علاوه یک » می پردازد. هدف اصلی این نظریه، ارائه یک چارچوب مفهومی نوآورانه برای تبیین و هدایت فرآیندهای تحول توسعه ای در کشورهای پیرامونی، با استفاده از زبان و ساختار برنامه پژوهشی لاکاتوش است.نظریه بحران به علاوه یک بر این فرض بنیادین استوار است که پیشرفت های معنادار در نظریه های توسعه، به ویژه در بافت هایی که دچار چالش های ساختاری عمیق هستند، تنها از طریق یک «بحران ساختاری-نظری» امکان پذیر است. این بحران، که در نظریه ما با عنوان بحران به علاوه یک تعریف می شود، فراتر از مواجهه صرف با بحران های مرسوم (مانند تورم، رکود اقتصادی، یا بی ثباتی سیاسی)، یک بحران معرفتی و پارادایمی است.این نظریه مدعی است که مدل های توسعه سنتی – چه نئوکلاسیک (که بر کارآیی بازار تاکید دارد)، چه وابستگی (که بر ساختارهای استثماری تمرکز می کند)، و چه پسااستعماری (که بر امر فرهنگی و هویتی تاکید می ورزد) – در تبیین تحولات واقعی و تحقق توسعه پایدار در کشورهای در حال گذار ناکام مانده اند. نظریه بحران به علاوه یک پیشنهاد می کند که این ناکامی ها نه به دلیل نقص های جزئی، بلکه به دلیل فقدان یک هسته سخت نظری جدید و یک کمربند حفاظتی انعطاف پذیر است که بتواند همزمان با بحران های ساختاری، تحول معرفتی را نیز مدیریت کند. نظریه بحران به علاوه یک با جای گیری در چهارچوب لاکاتوش، خود را به عنوان یک برنامه پژوهشی مترقی تعریف می کند که هدف آن، جایگزینی تدریجی برنامه های پژوهشی رقیب (مانند نئوکلاسیک جهانی شده) با ارائه تبیین ها، پیش بینی ها، و راهکارهای عملیاتی قوی تر است. این چارچوب، امکان می دهد تا تغییر پارادایم توسعه در ایران و مشابه آن، از یک فرآیند صرفا سیاسی یا اقتصادی، به یک جهش علمی-نظری تعریف شود

کلیدواژه ها:

بحران به علاوه یک ، برنامه پژوهشی لاکاتوش ، نظریه های توسعه ، بحران معرفتی و پارادایمی ، برنامه های پژوهشی رقیب