تاثیر آموزش تفکر انتقادی مبتنی بر سواد رسانه ای و هوش مصنوعی بر کاهش آسیب پذیری دانش آموزان دوره ابتدایی نسبت به اطلاعات غلط آنلاین

گسترش روزافزون رسانههای دیجیتال و ظهور ابزارهای تولید محتوای مبتنی بر هوش مصنوعی موجب شده کودکان در معرض حجم فزایندهای از اطلاعات صحیح و غلط قرار گیرند. توانایی تشخیص محتوای معتبر از اطلاعات نادرست به مهارتی ضروری برای نسل امروز تبدیل شده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر آموزش تفکر انتقادی مبتنی بر سواد رسانهای و آشنایی مقدماتی با کارکردهای هوش مصنوعی بر کاهش آسیبپذیری دانشآموزان نسبت به اطلاعات غلط آنلاین انجام شد. روش پژوهش شبهآزمایشی از نوع پیشآزمون–پسآزمون با گروه کنترل بود. نمونه شامل 60 دانشآموز پایه های چهارم تا ششم دبستان شاهد فاطمیه ناحیه 3 اهواز در سال تحصیلی 1405–1404 بود که بهصورت تصادفی در دو گروه آزمایش (30 نفر) و کنترل (30 نفر) قرار گرفتند. ابزار سنجش شامل پرسشنامه تشخیص اطلاعات غلط و مقیاس نگرش به منابع خبری بود. برنامه آموزشی طی هشت جلسه متشکل از تحلیل نمونههای واقعی اطلاعات نادرست، تمرین مهارتهای پرسشگری، آموزش نشانههای هشداردهنده و معرفی مفاهیم اولیه هوش مصنوعی اجرا شد. نتایج آزمون t مستقل نشان داد که میانگین نمرات پسآزمون گروه آزمایش بهطور معناداری بیشتر از گروه کنترل بود و اندازه اثر در حد متوسط بهدست آمد. یافتهها نشان داد آموزش تلفیقی بهطور قابل توجهی توانایی تشخیص اطلاعات غلط را افزایش داده است..

کلیدواژه ها:

سواد رسانهای ، تفکر انتقادی ، هوش مصنوعی ، اطلاعات غلط ، دانش آموزان ابتدایی